KDE Bilgi Merkezi, sisteminiz ve donanımlarınız hakkında ayrıntılı bilgi alabileceğiniz harika bir programdır. KDE Masaüstü ortamının bir parçası olan KDE Bilgi Merkezi'ne Programlar->Sistem menüsünden ulaşabilirsiniz.

Programı çalıştırdığınızda iki panele ayrılmış bir pencere sizi karşılar. Soldaki panelde sistem kaynakları ve aygıtların ait oldukları kategoriler bulunur, bu kategoriler seçildiğinde de o kategoriye ait kaynakların ayrıntılı bilgileri sağdaki panelde görüntülenir.

Bu program ilk bakışta Windows'daki Aygıt Yöneticisi'ne benzetilse de aslında çok farklı bir yapıdadır. KDE Bilgi Merkezi sadece sistem hakkında ayrıntılı bilgi alma amacıyla kullanılabilir. Yönetim işlemleri içinse Tasma'yı kullanmalısınız.

Şimdi programdaki kategorilere ve içerdiği bilgilere kısaca bakalım;

Ağ Arayüzleri: Bu kategori sisteminizdeki kablolu veya kablosuz arayüzleri görüntüler. Arayüzlerin o andaki IP adresleri ve çalışıp çalışmadıklarının yanında MAC adresleri de görüntülenir.

Aygıtlar: Bu kategori, aygıtları üç gruba ayırarak sınıflandırmıştır. Karakter, Blok ve Diğer Aygıtlar. Bu sınıflar, sağ panelde bir ağaç yapısında görüntülenir. Bu kategorilerin ne anlama geldiği ve bu aygıtlar ile sistem kaynaklarının neler olduğu, Linux sisteminin nasıl çalıştığı ile ilgili teknik bir konudur.

Bellek: Bu benim en çok sevdiğim kategoridir. Adı üzerinde, sistem belleğinizin o andaki durumunu ayrıntılı bir şekilde görebilirsiniz. Sağ paneldeki grafik ve bellek değerlerinin anlık olarak güncelleniyor olması, en sevdiğim bölüm olmasının nedenidir.

Panelde, yüzde oranlarını gösteren üç tane grafik ve bunların üzerinde de ayrıntılı miktarları gösteren bir tablo göreceksiniz. Bu grafikleri doğru okuyabilmek için tek tek incelemek gerekirse:

• Toplam Bellek: Sisteminizdeki RAM ve takas alanını bir bütün olarak gösterir.
• Fiziksel Bellek: Sadece RAM belleğinin durumunu rapor eder. Kırmızı renkte gösterilen oran, o anda çalışmakta olan programların sisteminizin RAM belleğinin ne kadarını kullandığını gösterir. Yeşil renkle gösterilen oran da program çalıştırmak ya da dosyaları okumak için sabit diskinizden okunan son verilerin geçici olarak tutulduğu alanı gösterir. Bu önbellek alanı sabit diskten okunan her veride büyür ve sonunda RAM belleğinizin hemen tüm boş alanını geçici olarak kullanır. Bu, RAM belleğiniz ne kadar büyükse sabit disk önbelleğinizin de o kadar büyük olacağı anlamına gelir. Bir bilgisayarın en yavaş parçaları her zaman sabit diskler olduğundan bu sayede önemli performans artışı sağlanır.
• Takas Alanı: Bu alan aslında sabit diskinizde sistem tarafından açılmış bir dosyayı gösterir ve RAM bellek tükendiğinde, bu dosya RAM bellekmiş gibi kullanılmak üzere hazır bekletilir. Genellikle basit ofis ve internet uygulamaları kullanan bir kullanıcının günümüz şartlarındaki bir donanımda (minimum 512MB RAM) sistemin takas alanına pek ihtiyacı olmaz.

CD-ROM Bilgisi: Bu kategori ile optik medya cihazlarının hangi medyaları okuyabildiği veya hangi işlemleri desteklediği gibi bilgileri görüntüleyebilirsiniz.

Depolama Aygıtları: Bu kategori ile sabit diskler, USB bellekler gibi donanımların kapasiteleri, doluluk oranları, dosyalama tipleri ve sistemde bağlı olduğu dizinin adresi gibi bilgilere ulaşabilirsiniz. Aynı bilgileri Masaüstündeki Sistem simgesini açınca daha hoş bir stilde de görebilirsiniz.

Disk Bölümleri: Bu ilk bakışta Depolama Aygıtları kategorisiyle aynı gibi görünse de temel bir fark var. Depolama Aygıtları kategorisi sisteminize bağlı olan ya da olmayan tüm depolama bölümlerini gösterirken, bu kategoride sadece sisteme bağlı bulunan depolama bölümleri ve nasıl bağlandıkları hakkında ayrıntılı bilgi alabilirsiniz. Disk bölümlerinin bağlanması konusundaki yönetim görevleri için Tasma->Disk Yönetim Arayüzü'nü kullanabilirsiniz.

DMA Kanalları: Bu kategoride iletişim için DMA kullanan aygıtları görüntüleyebilirsiniz.

G/Ç Portları: Giriş/Çıkış portları. Bu kategori ile sisteminizdeki okuma yazma işlemleri için kullanılan her türlü aygıta ait bellek adreslerini görüntüleyebilirsiniz.

IEE 1394 Aygıtları: Bu kategoride IEE 1394 standardı ile iletişim kurulan aygıtlar için ayrıntılı bilgi görüntüleyebilirsiniz.

İşlemci: Bu kategori ile sisteminizdeki işlemcinin önbellek boyutu, modeli, hızı gibi teknik verilerini görüntüleyebilirsiniz.

Kesmeler: Bu kategori ile donanım kesmelerinin hangi aygıtlar tarafından kullanıldığını görebilirsiniz.

OpenGL: OpenGL, geliştiricilerin 2 ve 3 boyutlu grafikleri donanımdan ve işletim sisteminden bağımsız olarak yönetebilmeleri için hazır fonksiyonlar sunan özgür ve gelişmiş bir yazılımıdır. Bu kategori ile bu yazılımın sürümü, yüklü olan eklentileri gibi ayrıntılı bilgileri görüntüleyebilirsiniz.

PCI: Bu kategori ile sisteminizdeki PCI kartları ve PCI arabirimi üzerindeki anakart kaynaklarının ID'leri, bellek adresleri, kullandığı kesmeler gibi teknik bilgilerini görüntüleyebilirsiniz.

Protokoller: Bu kategori seçildiğinde sağ panelde iki panel daha açılır. Yeni açılan soldaki panelde protokoller listelenir. Her bir protokol ile KDE uygulamalarının diğer bilgisayarlarla ve uygulamalarla nasıl iletişim kurduğunu belirten açıklamalar görüntülenebilir.

Samba: Bu kategori ile Samba servisinin durumu hakkında ayrıntılı bilgi alınabilir. Kategori seçildiğinde sol panelde, “Verilen”, “Alınan”, “Kayıt ve İstatistikler” olarak üç tane sekme açılır. Bu sayede Samba servisi üzerinden diğer bilgisayarlarla yapılan veri alışverişi ve istatistik bilgilerine ulaşabilirsiniz. Eğer Samba servisinde yolunda gitmeyen bir şeyler olduğunu düşünüyorsanız “Kayıt” sekmesinden “Güncelle” düğmesini tıklayarak Samba'nın günlük dosyasındaki kayıtları incelemek işinize yarayabilir.



SCSI: Bu kategori ile SCSI arabirimini kullanan aygıtlar hakkında bilgi alabilirsiniz.

Ses: Bu kategori ile sisteminizde kullanılan MIDI, karıştırıcı, ses aygıtı ve buna bağlı özellikleri görüntüleyebilirsiniz.

USB Aygıtları: Bu kategori ile sisteminize USB arabiriminden bağlanan aygıtlara ait bağlantı hızlarını, üretici bilgilerini, sürüm numaralarını ve diğer bazı teknik verileri görüntüleyebilirsiniz.

X Sunucusu: Bu kategori ile adı üzerinde X Sunucusu hakkında bilgileri öğrenebiliriz. X Sunucusu, programlara grafik arayüzü sağlayan ve bunu kullanabilmek için gerekli giriş çıkış aygıtlarını yöneten bir altyapıdır. Desteklenen pixmap biçimleri ve kullanılan geliştirmeler gibi teknik verileri görüntüleyebilirsiniz.

Sonuçta, KDE Bilgi Merkezi ile masaüstünden ayrılmadan sistemde şöyle hızlı bir tur atarak donanım ve sistem kaynakları hakkında bilgilere hemen ulaşabilirsiniz.