Özgür Robotlar Geliyor

Özgür yazılım dünyası, bir yandan bilgisayar deneyimimizi geliştirmek için sürekli çalışırken bir yandan da özgürlük teknolojinin diğer alanlarında kendini gösteriyor. Son birkaç yılda daha büyük bir ivme ile gelişen robot teknolojisinin günlük hayatımıza etkileri iyice hissedilir oldu. Örneğin artık bulunduğunuz mekânın zeminini süpürmesi ve temizlemesi için bir robot satın almanız mümkün.

Hal böyle olunca özgür yazılım dünyası robot teknolojisi ile buluşmaya başladı. Her ne kadar evimizi temizleyen robotlar insana benziyor olmasa da, özgür bir proje olan PR2 projesi ile Willow Garage ve Stanford Üniversitesi hayatımıza insan benzeri ve tamamen özgür bir robot sokmayı planlıyor.

PR2, henüz dünyaca ünlü C3PO gibi gelişmiş bir seviyeye gelmese bile şimdiden birçok şey yapabiliyor.

Lazer ve ses sensörleri ile donatılmış olan PR2'nin donanımsal tasarım ve gelişimi Willow Garage tarafından yapılıyor. Robot, işletim sistemi olarak ise özgür bir yazılım olan ROS (Robot İşletim Sistemi) ile çalışıyor. İşletim sistemi, yanında geniş kapsamlı eğitimler, bir geliştirici kılavuzu ve daha fazlası ile birlikte geliyor.

PR2 projesinin temel amacı şehirde yaşayan, orta yaş üstü insanların hayatlarını kolaylaştırmak. Özellikle gelişmiş ülkelerdeki yaşlı nüfusun hızlı artışı, ev işlerinde yaşlılara yardımcı olacak ve hayatlarını belli bir seviyede tutmaya yarayacak yardımcılara olan gereksinimi artırdı. İşte PR2 tüm bu işlerin üstünden gelmek için hazırlanıyor.

Her ne kadar PR2 henüz yeni emekleyen bir proje olsa da, bu projede neler yapıldığını anlatan videolar Stanford Üniversitesi tarafından şimdiden yayınlanmış durumda. Bulaşık makinesini boşaltmaktan yer süpürmeye, insanlara yemek yedirmekten odayı toplamaya kadar pek çok şey yapabilen bu maharetli robotun videolarını bu adreste bulabilirsiniz.

Özgür yazılım tutkunlarının tek geliştirdiği proje elbette PR2 değil. Edindiği tecrübeler ile eski hatalardan kaçınabilmek gibi çoğu robotta olmayan bir özelliğe sahip iCub'de özgür bir robot. İnsansı bir görüntüye sahip olan robot, 2 yaşındaki bir çocuk ölçülerinde. Ellerinde bulunan sensörler ve görme sistemi ile çevresi ile etkileşim kurabilen robotun hem donanım tasarımı hem de yazılım tasarımı açık kaynak kodlu olarak yapılıyor.

Özgür robotların bir güzel yanı da özgür programlarla geliştiriliyor olması. Bunun en güzel örneklerin biri de Player Projesi. Player 2000 yılında başlatılan ve robotik ile sensör teknolojileri için özgür bir geliştirme ortamı sunmayı amaçlayan bir yazılım projesi. Birkaç platformun bir araya gelmesi ile ortaya çıkan Player istatistiklere göre dünyada robot araştırmalarında ve robotik eğitiminde en çok kullanılan robot programlama arayüzü. Tüm POSIX sistemlerde çalışabilen Player'ın, Windows için de bir port çalışmasının yapılması planlanıyor.

Microsoft'un benzer özelliklerle ama kapalı kaynak koduyla ve sadece Windows tabanlı çıkardığı Microsoft Robotics Studio ise şu ana kadar Player'ın pazar payını ele geçirmekten çok uzakta.

Özgür robotların dünyası ile ilgili belki de en sevindirici gelişme, yakın zamanda özgür yazılım kullanan çok amaçlı robotların ülkemizde de geliştirilip üretilecek olması...