Çoğumuz lisanslar konusunda fazla bilgili sayılmayız. Yıllarca Windows üzerinde yazılım kurarken ileri düğmelerine basarak atladığımız metin öbeklerinden ibarettirler sadece..

GNU/Linux kullanmaya başlamamla birlikte hem yazılımın geliştiricisinin haklarına karşı bir harekette bulunmamak hem de hangi özgürlüklere sahip olduğumu öğrenmek için lisanslarla daha fazla ilgilenmeye başladım.

Bu yazı yetkin bir lisans eleştiri yazısı değil, sadece son paketlediğim yazılımlardan birinde rastladığım harika bir lisans hakkında kısa bir tanıtım yazısı. Eminim ileride benim gibi bu lisansı projelerinde kullanmak isteyenler olacaktır. Sözü fazla uzatmadan sizi WTFPL'ın resmi sitesindeki bilgilerin bir kısmının çevirisiyle buluşturmak istiyorum.

Özgürlüğün tam karşılığı!

Do What The Fuck You Want To Public License (WTFPL) özgür bir yazılım lisansıdır. Türkçe'ye Ne Halt Edersen Et Kamu Lisansı (NHEKL) olarak çevirmeyi uygun gördüm.

Uzun zamandır GPL ve BSD severler arasında hangi lisansın daha özgür olduğuna dair devam eden bir kavga vardı. NHEKL bu problemin üstesinden gelmek iddiasındaki bir sözleşme.

Öncelikle şunu söyleyelim: Bir lisansın özgür olup olmadığı analiz edildiğinde ilk önce özgürce kullanıma, değiştirilmeye ve yeniden dağıtıma izin verip vermediğine bakılır. Daha sonra ise ek şartlarının temel özgürlüklerimize mani olup olmadığı kontrol edilir. NHEKL de bu ikinci aşamayı kolaylaştırmak için oluşturulmuştur: Her şeyi yapmanıza izin verir ve hiçbir ek sınırlama içermez. Hayat nasıl daha kolay olabilirdi ki?

Lisans metninin aslına buradan ulaşabilirsiniz. Lisans metninin resmi olmayan çevirisi ise aşağıdadır:

NE HALT EDERSEN ET KAMU LİSANSI
Sürüm 2, Aralık 2004

Telif Hakkı (C) 2004 Sam Hocevar <sam@hocevar.net>

Herkes bu lisans belgesini kopyalama ve dağıtma hakkına sahiptir,
ayrıca ismi değiştirildiği sürece değiştirilmesine de izin verilmektedir.

NE HALT EDERSEN ET KAMU LİSANSI
KOPYALAMA, DAĞITMA VE DEĞİŞTİRME İÇİN ŞART VE KOŞULLAR

0. Sadece, NE HALT EDERSEN ET.

NHEKL geçerli bir lisans mıdır?

Her ne kadar mahkemelerde bir geçerliliğinin olup olmadığı henüz test edilmemiş olsa da, geçerli bir lisans olduğu geniş bir çevrece kabul edilmiştir. Debian, Pardus, Red Had, Gentoo SuSE, Mandrake gibi tüm büyük GNU/Linux dağıtımları NHEKL ile lisanslanmış yazılımları depolarında bulunduruyor. Ayrıca Bradley KUHN da NHEKL'nin FSF tarafından geçerli bir lisans olarak kabul edildiğini bildirdi.

Neden “garanti feragatnamesi” yok?

NHEKL her amaca yönelik bir lisans olduğundan ve sadece bilgisayar yazılımları üzerinde kullanılabilir olmadığından; sanat çalışmaları ve belgelendirme gibi çalışmalarda da kullanılabilmektedir. Bu yüzden NHEKL sadece kopyalama, dağıtma ve değiştirme ile ilgili bölümleri içermektedir. Eğer yazılımlarınıza garanti feragatnamesi eklemek isterseniz, bu adreste bulunan metni ya da çevirisini kaynak kodlarınıza ekleyebilirsiniz.

Bunun "Public Domain"den (Kamu Malı) ne farkı var ki?

Bir çalışmayı kamu malı olarak lisanslamak diye bir şey yoktur. Bir çalışmanın kamu malı olup olmadığını yargı belirler.

Lisansın tarzı neden böyle? Uygunsuz bir dille yazılı / çocukça / kurumsallığa aykırı.

"Ne Halt Edersen Et" yeteri kadar açık değil mi? Eğer lisans koşullarını beğenmediyseniz, yapmanız gereken tek şey çalışmalarınızı farklı bir lisans kullanarak yeniden lisanslamaktır.

NHEKL'yi kimler kullanıyor?

NHEKL'nin ikinci sürümünü Sam HOCEVAR hazırladı. Birinci sürüm ise WindowMaker'daki çeşitli çalışmalarını lisanslamak için Banlu KEMİYATORN tarafından oluşturuldu. Freshmeat, NHEKL ile lisanslanmış yazılımları listeleyen bir sayfaya sahiptir.

Kaynak: Sam Zoy