Pardus Dünyası - Özgürlük için...

Kas

KDE en sevdiğim masaüstü ortamıdır. Bazı kullanıcılar kendisini hantal olarak niteleseler de başka bir masaüstü ortamında asla aynı rahatlığı ve konforu bulamıyorum. KDE kullanıcıya olabildiğince özelleştirme şansı vermektedir. Bu özelleştirmeleri gerçekleştirmek için birçok yöntem var. Bunlardan biri de servis menüleridir.

Bu yazıda basit bir servis menüsünün tanıtımını yapacağım. Servis menüsünün ismi Gönder, kullanıcının sıklıkla gönderme yapabileceği konumlara kısayol oluşturmaya yarıyor.

Fikrin ortaya nasıl çıktığını görmek için Beyin'deki şu konuya bakabilirsiniz.

Gönder'i buradan yükleyebilirsiniz. Yükledikten sonra

/usr/kde/3.5/share/apps/konqueror/servicemenus

dizinine kopyalamanız gerekmektedir, kopyalama işlemi için KDE Menüsü> Sistem> Daha fazla uygulama> Dosya Yöneticisi - Yetkili Kullanıcı programını kullanabilirsiniz.

Servis menüsünü nerede yer alacağını belirlemek için de bir seçenek bulunmaktadır, eğer Gönderin'in doğrudan sağ menüde değil de Eylemler altında olmasını istiyorsanız indirdiğiniz servis menüsünü KWrite ile açın ve

X-KDE-Priority=TopLevel

X-KDE-GetActionMenu=org.kde.kded /modules/ksvnd org.kde.ksvnd getActionMenu

satırlarının başına # ekleyin.

Taşınabilir aygıtlar için adreslemeyi dinamik yapamadığım için aynı anda sadece iki taşınabilir aygıta kopyalama yapabilirsiniz. Bunlar eğer belirlenen adreslerin dışında bir konuma bağlanırsa kopyalama yapamazsınız. Çok can sıkıcı ama henüz nasıl yapılabileceği hakkında bir fikrim yok, eğer sizin varsa paylaşabilirsiniz :) Ayrıca taşınabilir aygıtın etiketi menüde görünmüyor, bu da büyük bir eksiklik. Etiketin görünmesi önemli çünkü eğer görünmezse (sdb1, sdb2 yazsa bile) kullanıcı nereye kopyalama yaptığından emin olamaz.

Taşınabilir aygıtlar için de bazı değişiklikler yapmanız gerekebilir. Eğer kullandığınız taşınabilir bellek sisteme

system:/media/sdb1

adresinden farklı bir konumda bağlanıyorsa, servis menüsündeki

Exec=kfmclient copy %U media:/sdb1

satırını buna göre değiştirmeniz gerekmektedir. Benzer şekilde ikinci taşınabilir aygıtla ilgili düzenlemeleri de yapabilirsiniz.

Diğer açıklamalar servis menüsünün içinde yer almaktadır. Gönder'in Konqueror kullanan tüm dağıtımlarda sorunsuz olarak çalışacağını tahmin ediyorum.

Ekleme 1:
Gönder 0.3 ile birlikte Kopete ile gönderme desteği eklendi. Sadece bir MSN hesabına bir resim göndermeyi denedim ve sorunsuzca gönderdi. Jabber hesabını, farklı büyüklükteki ve formattaki dosyaları da deneyip sonucu söylerseniz sevinirim.

Servis menüsünü yüklemek için arşivi açın, .desktop uzantılı dosyayı

/usr/kde/3.5/share/apps/konqueror/servicemenus

dizinine ve .pl uzantılı dosyayı

/usr/bin

dizinine kopyalayın.

Kas

OpenOffice.org 3.0 Kısa Kısa

gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

OpenOffice.org 3.0 kısa bir süre önce yayınlandı. Kullanıcılarına birçok yeni özellik sunun bu sürüm hakkında daha detaylı bilgi edinmek için OOoNinja'ya veya buraya bakabilirsiniz. Bu yazıda benim için önemli olan ve ilk açışta dikkatimi çeken bazı özelliklerden bahsedeceğim.

Bu açılış ekranı sayesinde hangi OOo bileşenini kullanmak isterseniz kolayca açabiliyorsunuz. Alt kısımda bulunun düğmeleri kullanarak OOo'ya yeni özellikler kazandıracak eklentileri ve diğer bileşenleri kolayca yükleyebilirsiniz.

Kelime İşlemci

Yeni simge seti oldukça başarılı. Fakat arayüz daha sade ve kullanışlı olabilirdi. Örneğin üstteki yakınlaştırma aracı kaldırılarak aşağıdaki yakınlaştırma aracına elle değer girme özelliği eklenebilirdi. Yine de kullanıcı kendisi kaldırabilir üstteki yakınlaştırma aracını ve aşağıdaki yakınlaştırma aracını kaydırma çubuğu ile veya artırma ve azaltma düğmeleriyle beşer adımlık boyutlarla değiştirebilir.

Not ekleme özelliğine ise hiçbir kusur bulamayacağım. Eksikliğini önceki sürümlerde fazlasıyla hissediyordum bunun. Yazınızı daha sonra düzeltmek için veya yazınızı birisine incelemesi için gönderirken veya aklınıza gelebilecek bin bir farklı senaryoda işinize yarayacak harika bir özellik.

Sayfalar daha önceden tek tek önizlenebiliyordu. Oldukça kullanışsız olan bu durum giderilerek çoklu sayfa önizleme desteği eklendi. Sayfanın altında bulunan yakınlaştırma / uzaklaştırma aracı ile sayfayı farklı boyutlarda görebilirsiniz.

Bu arada nasıl kurulacağı hakkında bir bilgi vermeden yazıya başlamışım. Şu anda OpenOffice.org 3.0 Pardus'un depolarında bulunmuyor fakat bu PiSi'si olmadığı anlamına gelmiyor. Fakat OOo gibi önemli bir paketi resmi depolara eklenmeden kurmanızı tavsiye etmem.

Eklentilerle Kelime İşlemci'ye birçok yeni özellik ekleyebilirsiniz. Sadece birinden bahsedeceğim şimdi: Wiki Publisher. Bu eklenti sayesinde yazdıklarınızı kolayca Wiki formatında kaydedebilir ve yayınlayabilirsiniz.

Şu anda OOo Pardus'taki Zemberek sunucusu ile birlikte çalışmıyor. Zemberek'in eklentisini indirip kurmanız gerekiyor.

OOo ile birlikte Microsoft Office 2007 dosya formatlarını (.docx, .pptx, .xlsx... ) da açıp kullanabilirsiniz.

Sunu

Etkileyici sunumlar hazırlamak için kullanabileceğiniz Sunu da yeni ve hoş özelliklerle karşımıza çıkıyor yeni sürümüyle.

Tablo oluşturmak artık Sunu içinde halledilebiliyor. Şablonlar yardımıyla istediğiniz tablolara kısa sürede sahip olabilirsiniz.

Gelişmiş kırpma aracıyla resimlerinizi veya fotoğraflarınızı istediğiniz gibi kesip biçebilirsiniz. Hem de bunu doğrudan sayfa üzerinde gerçekleştirebilirsiniz.

Çizim

Çizim çok geç keşfettiğim bir OOo bileşeni. Kullanana kadar sağladığı özellikleri tahmin etmiyordum açıkçası. Diğer günlümde hakkında daha ayrıntılı yazılar yazacağım için sadece yeni özelliklerinden bahsedeceğim.

Oldukça ses getirecek bir özellikle başlayayım: PDF düzenleme. PDF'leri açarak istediğiniz değişiklikleri yapabilirsiniz. Şu anda mükemmel değil ama kullanışlı ve çok daha iyiye gideceği izlenimi veriyor. PDF düzenleme özelliği için buradaki eklentiyi yüklemeniz gerekiyor.

Burada sadece bazı özelliklerden bahsedebildim. Daha detaylı ve diğer OOo bileşenlerini de içeren bir izlenim yazısı için zamanım yoktu. Eğer daha önce OOo'yu kullanmadıysanız OOo'nun tanışmak için doğru sürümde olduğunu belirtmek isterim, eğer siz de yeni bir ofis arkadaşına hazırsanız buyurun.

Kas

Pencere Tuşuyla KDE Menüsü

gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Geçtiğimiz sene şöyle bir yazı yazmış ve klavyedeki pencere (window) tuşunun görünüşünü değiştirerek nasıl daha güzel bir görüntüye kavuşturulabileceğini belirtmiştim. Bu yöntemin -kullanıma bağlı olsa da- yalnızca bir yıl için işe yaradığını söylemek isterim. Daha iyi bir çözüm olarak sevimli bir TUX'un veya kullandığınız dağıtımın maskotunun çıkarması kullanılabilir.

Bu yazıda ise pencere tuşuyla KDE Menüsü'nün açılıp kapanmasının nasıl sağlanacağını anlatmaya çalışacağım. Öntanımlı olarak KDE Menüsü'nü açıp kapatmak için Alt+F1 tuşları kullanılmaktadır fakat KDE Menüsü'nü sıkça kullananlar bu iş için tek tuş kullanmayı tercih edebilirler. Bunun için aşağıdakilerden yararlanılabilir:

. Ev dizininizde .xmodmap isminde bir metin dosyası oluşturun ve bu dosyaya keycode 115 = F13 değerini ekleyerek kaydedin.

. Sistem açılışında yaptığımız değişikliklerin aktifleşebilmesi için Otomatik Başlatıcı veya benzeri bir araçla aşağıdaki komutun çalışmasını sağlayın:

xmodmap /home/kullanıcı-adı/.xmodmap

. Yukarıdaki komutu konsalda çalıştırın ya da oturumu kapatıp tekrar açın.

. Klavye Kısayolları'nı açın ve KDE Menüsü için belirtilmiş kısayolu pencere tuşu ile değiştirin ve yaptığınız değişiklikleri kaydedin.

. Pencere tuşuna (sadece soldaki) bastığınızda KDE Menüsü'ne erişebilirsiniz. Ayrıca diğer pencere tuşu ile diğer programlar için tahsis edilmiş kısayolları sorunsuzca kullanabilirsiniz (örneğin pencere+c: Amarok çalan şarkıyı duraklat/devam ettir).

Bu yöntemin tek kötü yanı buradaki değişiklikleri yaptıktan sonra pencere+tuş kombinasyonunu sadece soldaki pencere tuşuyla gerçekleştirebilmenizdir.

Bu yazıyı hazırlarken buradaki anlatılanlardan yararlandım, benzer işlemin GNOME'de nasıl gerçekleştirileceği ise Use the Windows Key for the "Start" Menu in Ubuntu Linux'da anlatılmaktadır.

Kas

Pardus'ta Adobe AIR

Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Adobe AIR, masaüstüne yüklenen zengin Internet uygulamalarını oluşturmak için geliştiricilerin HTML, Ajax, Adobe Flash ve Adobe Flex dahil olmak üzere bildik web teknolojilerini kullanabilmelerini sağlayan işletim sistemi genelinde çalışma zamanıdır. Adobe AIR ile geliştiriciler, kendi makinelerindeki kaynakların gücünü web ile birleştiren, görsel açıdan zengin, çekici uygulamalar oluşturmak için ellerindeki yetenekleri ve araçları kullanabilirler. *

Adobe AIR hakkında güzel bir yazıyı huseyint.com'da okuyabilirsiniz. Şu anda okuduğunuz yazı sadece Adobe AIR'in ve uygulamalarının Pardus'ta nasıl çalıştırılabileceğini anlatmaktadır. Adobe AIR'in tanıtımı, kullanışlı uygulamaları ve daha fazlası internetteki diğer kaynaklarda mevcut.

Adobe AIR şu anda yalnızca birkaç dağıtımı desteklemektedir. Bu yüzden Adobe AIR'i Pardus'ta normal yollardan yüklemeye çalıştığınızda aşağıdakine benzer bir hata mesajıyla karşılaşacaksınızdır:

Adobe AIR could not be installed because this is not a supported Linux distribution. Only RPM- and Debian-based Linux distributions are supported.

Adobe büyük ihtimalle sonraki betalarda veya kararlı sürümde daha yaygın bir destek sunacaktır. Gelecek zamanın bu belirsiz kipini beklemek istemeyenler ise şu adımları izleyerek Pardus'a Adobe AIR'i yükleyebilirler:

Adobe AIR for Linux SDK'yı yükleyin. Yüklemeden önce lisans sözleşmesini kabul etmeniz gerekiyor.
İndirdiğiniz arşivi /opt/air-sdk dizinine açın.
İnternetten birkaç tane Adobe AIR uygulaması bulun ve indirin.
İndirdiğiniz uygulamaları arşivinden çıkarın ve /opt/air-apps dizinine kopyalayın.
Konsolu açarak şu komutu çalıştırın: /opt/air-sdk/bin/adl -nodebug /opt/air-apps/uygulamanın-adı/META-INF/AIR/application.xml /opt/air-apps/uygulamanın-adı
Uygulamayı kullanmaya başlayabilirsiniz.
Eğer her seferinde konsoldan komut vermek istemiyorsanız uygulama için bir kısayol oluşturabilirsiniz. Kısayol oluşturmayı bilmiyorsanız diğer kısayolları inceleyerek bir tane yapabilirsiniz kolayca.
Çoğu uygulamayı kolayca yükleyebilirsiniz fakat doğrudan yükleme bağlantısı olmayanlar için farklı bir yol izlemelisiniz. İlk önce uygulamanın sitesindeki otomatik yükleme seçeceğini açın, böylece kurulum için gereken dosyalar bilgisayarınıza inecektir. İndirme işlemi bitip, kurulum ekranı açıldığında /tmp dizinine girin, burada FlashTmp0 veya benzeri bir isimde bir dizin olacak, bunu /opt/air-apps/ dizinine kopyalamanız yeterli.
Aşağıda da denemek için kurduğum bir kaç uygulamanın ekran görüntüsünü görebilirsiniz:

Kaynak: Adobe AIR on Gentoo Linux

Eki

Tablet Yazıları 2: CellWriter

gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

CellWriter ızgara tabanlı bir giriş panelidir. Hücrelere bir tablet veya fare aracılığıyla yazdığınız yazılar anında tanınır ve karakterlere çevrilir. CellWriter'in ana ekranında bulunan Enter (Giriş) düğmesine basıldığında tüm yazılanlar o anki aktif olan (odaklanılmış) programa klavyeden girilmiş gibi aktarılır. CellWriter sadece birkaç dili değil oldukça geniş bir dil yelpazesini desteklemektedir, bunların içinde Türkçe de yer almaktadır.

CellWriter'ı kullanabilmek için ilk önce onu kendi el yazınız için eğitmeniz gerekmektedir. Bunun için ana ekrandaki Train (Eğitim) düğmesine basarak eğitim ekranına geçebilirsiniz. Bu ekranda temel karakterleri kendi el yazınızla eğitebilirsiniz. CellWriter'ı kullanırken daha doğru sonuç alabilmek için her karakter için birden fazla kez eğitim işlemi yapmalısınız.

Eğitim ekranına ilk girdiğinizde tüm karakterlerin soluk bir şekilde yazıldığını göreceksiniz. Bir karakter için yaptığınız eğitim sayısı arttıkça o karakterin rengi siyaha dönüşecektir.

Basic Latin bölümünde Türkçe karakter bulunmuyor, CellWriter'da Türkçe karakterleri kullanabilmek için ana ekrandaki Setup (Düzen) düğmesine basın ve açılan ekranda Languages (Diller) kısmına geçin. Langueges kısmında CellWriter ile birlikte kullanabileceğiniz dillerin listesi yer almaktadır, istediklerinizi aktifleştirebilirsiniz.

Türkçe ve matematiksel işaretler için aşağıdaki seçenekleri aktifleştirin:

Latin-1 Supplement (Ç, ç, Ö, ö, Ü, ü)
Latin Extended-A (Ğ, ğ, İ, ı, Ş, ş)
Latin Extended-B (İsteğe bağlı)
Mathematical Operators (isteğe bağlı)

Eklediğiniz yeni karakter setlerindeki kullanmak istediğiniz karakterler için de eğitim işlemini gerçekleştirdikten sonra bunları kullanmaya başlayabilirsiniz.

Tüm eğitim işlemlerini tamamladıktan sonra bir deneme yaparak zor veya hatalı tanınan karakterler için yeniden eğitim yaparak doğru tanınmalarını sağlayabilirsiniz.

Eğer bir karakter için yapmış olduğunuz eğitimleri sıfırlamak isterseniz eğitim ekranındayken o karaktere sağ tıklayın ve Reset (Sıfırla) düğmesine basın.

Eğitim işlemi gözünüzü korkutmasın, yaklaşık on beş dakika içinde tamamlanabilir. Eğer eğitim işlemini bitirdiyseniz CellWriter'ı tüm sistem genelinde kullanmaya başlayabilirsiniz. Mozilla Firefox'da adres girmek, OOo'da bir belge yazmak veya Konsol'dan bir komut vermek CellWriter ile yapılabileceklerden sadece bir kaçı:

CellWriter ayrıca yerleşik bir ekran klavyesi ile birlikte geliyor, bu da klavyeye olan bağımlılığınızı iyice azaltıyor.

CellWriter'ın kullanımı oldukça zevkli ve basit, fare ile tadına varılamıyor ama bir tabletiniz varsa mutlaka tavsiye ederim. Yüklemek için kaynak koddan derlemeyi ve dağıtımınızın depolarını kullanmayı seçebilirsiniz. Eğer Pardus 2008 kullanıyorsanız CellWriter'ın paketini oluşturmak için gerekli dosyaları buradan bulabilirsiniz.

CellWriter'ın kullanımıyla ilgili daha detaylı bilgi almak için CellWriter kullanma kılavuzuna bakabilirsiniz. Eğer CellWriter hakkında daha teknik bilgiler edinmek istiyorsanız ise CellWriter'ın yazarı olan Michael Levin'in CellWriter: Grid-Entry Handwriting Recognition isimli tezine bakabilirsiniz.

Eki

Tablet Yazıları 1: Kurulum ve Ayarlar

gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Donanım üreticileri ürünlerinin sürücülerini her işletim sistemi için çıkarmadıklarından kullanıcıların rahatlığını ve özgürlüğünü bir nebze de olsa sınırlamaktadırlar. Fakat bu durum GNU/Linux kullanıcıları için ne yıllar önce Win Modemleri kullanırken ne de şimdiki bir birinden çeşitli donamları kullanırken büyük bir problem olmamıştır. Üreticileri tarafından sürücüleri yazılmayan donanımların GNU/Linux ortamında sorunsuzca çalışmasının sırrı elbette sihir değil, açık kaynak sürücü projeleri.

Bu yazıda Wacom Bamboo'nun Pardus 2008'de kullanıma hazır hale getirilmesi için yaptıklarımı anlatacağım. Eğer farklı bir dağıtım veya aynı markanın farklı bir modelini kullanıyor olsanız da okumaya devam edebilirsiniz, yapacaklarınız benzerlik gösterecektir çünkü. Anlatımı basitleştirmek için işlem basamakları kullanacağım:

1. İlk önce bir tablete ihtiyacınınız olup olmadığına karar verin. İnternetten bir tabletle neler yapılabileceğini izleyerek bu konuyu çözüme kavuşturabilirsiniz (burada YouTube'ye bir bağlantı oldğunu varsayın).

2. Eğer bir tablete ihtiyacınız olmadığına karar verdiyseniz bundan sonrasını okumanız zaman kaybı olabilir :) Eğer ihtiyacınız olduğunu düşünüyorsanız devam edebiliriz. Tablete nasıl sahip olacağınıza karar verin: satın alarak mı kendiniz yaparak mı? Bir internet kamerasıyla basit bir tablet yapılabilir ama basıç olayını nasıl çözeceğimizi bulamadığımız için biz bu adımı bir tablet satın alarak gerçekleştirdik (burada da YouTube'ye bir bağlantı oldğunu varsayın).

3. Hangi marka ve modeli seçeceğiniz çok önemli bir konu. Hem ihtiyaçlarınızı karşılayacak, hem GNU/Linux'da sorunsuz çalışacak, hem de ucuz bir araba fiyatında olmayacak düsturları aklınızda bulunarak bir seçim yapabilirsiniz. İnternette birazcık araştırma yaptım ve şu sonuca vardım: Wacom dışında bir marka almak bana sadece para kaybı ve sinir artımı olarak geri dönecekti ve ben de tercihimi Wacom Bamboo'dan yana kullandım (bağlantıdaki fiyat sizi yanıltmasın, orada yazanın üçte ikisi).

4. Ürünü satın alırken mutlaka iade ederken sorun çıkartıp çıkarmayacaklarını yetkililere sorun, bu sizin kanuni hakkınız olsa dahi, en başından konuşarak daha sonraki emek ve zaman kayıplarını önleyebilirsiniz. Ben grafik tableti Gold Bilgisayardan aldım, ürün bir bilgisayara takılıydı, kullanımını gösterdiler, buna canlı satış diyorlarmış ve bu yüzden satılan ürünü geri almayacaklarını söylediler. Ben durumu üç dört yetkileye anlattıktan sonra ilk önce 24 saat içinde daha sonra da herhangi bir çizik olmaması şartıyla bir hafta içinde iade almaya razı geldiler. Kutusunun üzerinde yazmasa da ürünün çalışacağından emindim ama yine de iade edebilmek benim hakkım.

5. Wacom Bamboo ile Türkçe bir kullanım kılavuzu gelmiyor. Paket içinden çıkan CD'ler de GNU/Linux kullanıcıları için gereksiz şeylerle dolu (sadece bir eğitsel programı var çalışan, ona bakabilirsiniz). Yaşasın internet. Kullanacağımız sürücleri The Linux Wacom Project'den bulabilirsiniz. Ayrıca çok detaylı bir belge de var, göz atmanızı tavsiye ederim.

6. Dağıtımınız bu sürücelerin paketine sahipse kendiniz uğraşmak zorunda değilsiniz. Ben gerekli paketi

sudo pisi bi https://svn.pardus.org.tr/pardus/playground/fatih/linuxwacom/pspec.xml -v

komutuyla oluşturdum ve sisteme kurdum. Bu paket yakın zamanda Pardus depolarına girecek ve Paket Yönetici ile yüklenmeye hazır olacaktır.

7. Şimdi sıra xorg.conf'u ayarlamada. Yalnız henüz kayanağını anlayamasam da xorg.conf'da yaptığım değişiklikler sistemi yeniden başlattığımda sıfırlanıyordu. Dosyanın yetkilerini ilk önce sağ tıklayarak değiştirdim ama bu işe yaramadı daha sonra chattr komutunu buldum. Değişiklik yapmayı kapatmak için:

chattr +i /etc/X11/xorg.conf

komutunu kullandım, eğer xorg.conf'da tekrar değişiklik yapmanız gerekirse

chattr -i /etc/X11/xorg.conf

komutunu kullanabilirsiniz.

8. xorg.conf'a birkaç ekleme yapmanız gerekiyor grafik tableti kullanabilmek için, aşağıdakileri fare ve klavye ayarlarının altına kopyalayabilirsiniz:

Section "InputDevice"
Driver "wacom"
Identifier "stylus"
Option "Device" "/dev/input/wacom"
Option "Type" "stylus"
Option "USB" "on"
EndSection

Section "InputDevice"
Driver "wacom"
Identifier "eraser"
Option "Device" "/dev/input/wacom"
Option "Type" "eraser"
Option "USB" "on"
EndSection

Section "InputDevice"
Driver "wacom"
Identifier "cursor"
Option "Device" "/dev/input/wacom"
Option "Type" "cursor"
Option "USB" "on"
EndSection

Section "InputDevice"
Driver "wacom"
Identifier "pad"
Option "Device" "/dev/input/wacom"
Option "Type" "pad"
Option "USB" "on"
EndSection

Bir kaç ekleme de ServerLayout'a yapılacak bu bölümün EndSection kısmının hemen üstüne kopyalayabilirsiniz aşağıdakileri:

InputDevice "stylus" "SendCoreEvents"
InputDevice "eraser" "SendCoreEvents"
InputDevice "cursor" "SendCoreEvents"
InputDevice "pad"

9. Sisteminizi yeniden başlattığınızda grafik tabletinizi kullanmaya başlayabilirsiniz. Programlar için de bazı küçük ayarlamaların yapılması gerekebilir, bunlar da bir sonraki yazıda.

Kaynaklar:
1. Wacom tablet desteği
2. Linux Wacom Project HOWTO
3. Wacom Tablet @ Gentoo Wiki
4. Wacom Tablet @ ArchWiki

Eyl

Pardus Açılışında Ekran Klavyesi

gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Bir süre önce Pardus üzerine fikir fırtınalarının gerçekleştirilebileceği Beyin açıldı. Burada Pardus projesini geliştirilebilecek yeni düşüncelerin oluşması amaçlanıyor. Ben de zaman buldukça takip etmeye çalışıyorum. Bugün oldukça güzel şeylere denk geldim.

Bunlardan biri de ekran klavyesinin neden açılış ekranında da kullanılabilmesinin çok önemli olduğu hakkındaki bu yazıydı. Problem oldukça güzel tanımlanmıştı. Pardus 2008'de bunu gerçekleştirip gerçekleştiremiyeceğimi merak ettim. Birkaç deneme yanılmadan sonra klavye kullanmadan parolamı girmeyi başardım.

İlk önce kvkbd ile birkaç deneme yaptım ama sanırım kvkbd'nin çalışması için önce KDE'nin açılması gerekiyor. Daha sonra xvkbd'i indirerek kurdum (derlemek için xorg-util da gerekiyor, xvkbd'nin paketlenmesi için yarın hata kaydı gireceğim). Daha sonra buradaki yazıdan yararlanarak /usr/kde/3.5/share/config/kdm dizinindeki Xsetup dosyasının en sonuna

xvkbd -geometry -300-100 -no-keypad&

ifadesini ekledim. Dosyayı kaydettikten sonra bilgisayarı yeniden başlattım ve açılış ekranını beklemeye başladım. Şirin, minik bir ekran klavyesi de beni fazla bekletmedi. xvkbd yardımıyla sorunsuz bir şekilde sisteme giriş yapabildim.

Yeni fikir fırtınalarında buluşmak üzere.

NVidia Şeyler

bilgisayar gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Geçenlerde PNY marka NVidia 6600 GT serisi ekran kartım bozuldu. Sorunu tam olarak anlayamadım ama belki bir BIOS güncellemesi sorunumu halleder diyerek bu işi nasıl gerçekleştirebileceğimi araştırmaya başladım.

Ama baştan kaybetmiştim çünkü ne bir disket okuyucum ne de BIOS güncelleme programlarının çalışması için gereken bir işletim sistemim vardı. Bununla birlikte bu kadar kolay vazgeçecek değildim.

Nedense üreticisinin sitesinde bulamadığım BIOS dosyasını ve BIOS güncelleme programını internetin ücra bir köşesinde buldum. WINE ile şansımı denemek için programı WINE ile açmayı denedim, sonuç beklediğim üzere başarısız oldu. Bir emülatör olduğu için denemeye gerek olmasa da DOSBox ile de deneme yaptım.

Bana gerçek bir DOS lazımdı hem de CD'den açılabilen. Bu gerek şartı da FreeDOS sayesinde hallettim ama bu sefer de BIOS için gerekli olan dosyalara erişemedim. Yeni bir ekran kartı almam gerektiğini düşünmeye başlamıştım artık.

NVidia 8600 serisi bir kart aldım, sürücü sorunlarını biliyordum ama bu kadar olabileceğini tahmin etmemiştim. Ama unutmadan şu güzel özelliğinden bahsedeyim fanı yok, gürültüsü de yok, bilgisayar öncekine göre %60 daha sessiz çalışıyor, her şeye değer :)

Neyse ki yeni çıkan beta sürücülerde 2B performansı bir hayli arttı (bir pencereyi sürüklerken veya yeniden boyutlandırırken iz bırakmıyor artık). Geliştirme depolarında bu beta sürümü bulunuyor eğer yaptığınız işlemleri konsoldan geri almayı bilecek kadar deneyimliyseniz tavsiye ederim. Sisteminizde paketi oluşturmak için şu komutu kullanabilirsiniz:

sudo pisi bi https://svn.pardus.org.tr/pardus/devel/kernel/drivers/nvidia-drivers-new/pspec.xml -v

Şu anda depoda 177.76 var ama 177.78 ile aralarında çok önemli farklar yok. Eğer tüm sorumluluğu üstünüze alarak paketi oluşturduysanız ve yüklediyseniz. Yapmanız gerekecek başka işlemler de var:

. TASMA> Masaüstü Seçenekleri> Otomatik Başlatıcı yolunu takip edin ve

nvidia-settings -a InitialPixmapPlacement=2 -a GlyphCache=1

komutunun sistem açılışında ENV olarak çalışmasını sağlayın.

. xorg.conf dosyasının "Device" bölümüne aşağıdaki değerleri ekleyin:

Option "PixmapCacheSize" "300000"
Option "OnDemandVBlankInterrupts" "True"

Vereceğim bağlantıları inceleyerek hız artışı için bir kaç değer daha bulabilirsiniz.

Ayrıca ekranınızda ara sıra titreme oluşuyorsa şuradaki hata kaydına bakmanızı tavsiye ederim. Ben test deposundaki xorg-video paketini yükledim ve (henüz bir kaç gün olsa da) titreme görmedim.

nVidia 8000/9000 Series Performance Issues

Performance problems with nvidia 8600 GT 512 Mb ram DDR2

Eyl

Pardus Kurulan DVD

gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Bu yazıda deneysel bir teknolojiden bahsedeceğim. Bu yazıda yer alan bilgileri uygulamanız halinde sisteminizde sorunlar yaşayabilirsiniz. Tüm sorumluluk kullanıcıya aittir.

Şu an için Pardus'un kurulum yazılımı YALI kurulum esnasında paket seçimine izin vermediği için genel kullanıma uygun bir kurulan DVD hazırlamak mümkün değil. Bununla birlikte kullanıcı kendi ihtiyaçları doğrultusunda bir kurulan DVD hazırlayarak ihtiyaç duyduğu tüm paketlere ilk kurulumda sahip olabilir. Unutmayınız ki hazırladığınız kalıptaki tüm paketler ilk kurulumda kurulacaktır, bu da işlem süresini biraz uzatabilir.

Şimdi ihtiyaçlarınız doğrultusunda bir kurulan DVD hazırlamak için gereken adımları görelim:

1. Eğer kullandığınız sistemde eSvn yüklü değilse Paket Yöneticisi yardımıyla kurun. Kurulum bittikten sonra eSvn'yi açarak File> Browse Repository seçeneğine açın. Açılan yeni pencerede bağlantı kısmına http://svn.pardus.org.tr/uludag/trunk/ adresini yazın ve Browse düğmesine basın. Yan tarafta kullanacağımız programların bulunduğu bir liste açılacak. İlk önce listeden Pardusman'ı seçin ve Checkout düğmesine basın, çıkan yeni penceredeki Local Path değerini Pardusman'ın kaynak kodlarının yüklenmesini istediğiniz yere ayarlayın. Bu iş için ev dizini idealdir. Dizin ayarlamasını da yaptıktan sonra OK düğmesine basarak işlemi onaylayın. eSvn'nin ana penceresinde successfully yazdığında işlem hatasız olarak tamamlanmış demektir.

Daha sonra listeden CD-image'yi seçerek Pardusman için yaptığımız işlemleri tekrarlayın.

2. Pardusman ve CD-image dışında bir de DVD'de kullanacağınız paketlere ihtiyacınız olacak. Pardusman internet üzerindeki bir depoyu kullanabilir ancak bu işlem bağlantı hızınıza da bağlı olarak oldukça uzun sürmektedir. Daha rahat bir şekilde çalışmak isterseniz yerel diskinizde veya ağınızda bir Pardus deposu yansısı oluşturarak paket indirme işlemini buradan gereçekleştirebilirsiniz.

3. Pardusman'ı indirdiğiniz dizine girerek ister

sudo python ./install.py

komutuyla kurulum yaparak ve daha sonra da herhangi bir yerden

pardusman

komutu ile Pardusman'ı çalıştırın, isterseniz de src dizinine girerek

python ./pardusman.py

ile Pardusman'ı çalıştırın.

Pardusman'ı çalıştırdıktan sonra Dosya> Aç ile /pardusman/projects/Kurulan.xml dosyasını açın ve yukarıdaki resimde görmüş olduğunuz değişikliklerin benzerlerini gerçekleştirin.

4. Proje ayarlarını gerçekleştirdikten sonra paket seçimine başlayabilirsiniz.

Üzerinde çalıştığınız proje dosyasındaki tüm paketler öntanımlı olarak seçili olacaktır. Bunları isteğinize göre kaldırabilirsiniz de ama ne yaptığınızdan pek emin değilseniz tavsiye etmem. Paketleri işaretleyerek hazırladığınız DVD'ye eklenmesini sağlayabilirsiniz.

Listedeki işaretli paketler DVD'ye girmesi için seçilmiş paketleri, işaretsiz ancak kırmızı renkli olanlar da işaretli / seçilmiş başka bir paketin bağımlılığı olduğu için DVD'ye eklenecek olan yazılımları gösterir.

Eğer hangi paketleri seçeceğinize karar veremiyorsanız bir paket ismin üzerinde fare imlecini getirerek bir süre beklerseniz o paket hakkında kısa bir tanıma ulaşabilirsiniz. Daha detaylı bilgi almak için de paket ismini iki kere tıklayabilirsiniz.

Pardusman'da paket seçimi yaparken dikkat etmeniz gereken en önemli nokta birbiriyle çakışan paketleri seçmemek. Pardusman çakışan paketler konusunda kullanıcıyı uyarmıyor ve bu paketleri de oluşturduğunuz DVD'ye ekliyor. Bu da kurulum sırasında problem yaşamanıza neden oluyor. Bu nedenle

nvidia ve nvidia-old
yali4 ve yali4-firstBoot

gibi aynı anda kurulamayacak paketleri seçmemeye özen gösterin.

5. Paket seçimini tamamladıktan sonra ISO oluştur düğmesine basın ve oluşan ISO'yu gerçek bir sisteme yüklemeye çalışmadan önce mutlaka sanal bir bilgisayar ile test edin.

6. Oluşturduğunuz ISO sanal bir bilgisayarda sorunsuz olarak kurulduysa ISO'yu DVD'ye yazabilirsiniz.

K3b'yi açın ve Araçlar> DVD ISO Kalıbı Yaz seçeneğini açın ve oluşturduğunuz kalıbı seçerek yazdırma işlemini başlatın.

Yazdırma kipi için DAO seçeneğini ve yazdırma hızı olarak da makul bir seviyeyi seçin.

7. Oluşturduğunuz medyanın diğer medyalarla karışmasını önlemek için permanent kalemle üzerine açıklayıcı bilgiler yazın :)

8. Oluşturduğunuz DVD sürümünü kullanmaya başlamadan önce yine bir sanal bilgisayar yazılımında iyice test etmenizi tavsiye ederim.

9. Sonuç?

VirtulBox'da misafir Pardus'a eklentilerinin (guest additions) nasıl kurulabileceğini de öğrenebilirsem test işlemi daha iyi yürüyecek. Şu anda ekran çözünürlüğü çok düşük.

Kaynak: Pardusman ile aromalı Pardus hazırlamak

Eyl

GNU/Linux'a Türkçe Okumayı Öğretmek

gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

GNU/Linux'a Türkçe okumayı öğretmek için yapmamız gerekenleri yukarıdaki iki resim özetliyor. Tek yapmamız gereken onu eğitmek. Konuya böyle tepe taklak girdiğim ve pek bir şey anlaşılamayacağı için daha önceki yazılarımdan bir alıntı yaparak durumu kurtarmaya çalışayım:

Optik karakter tanıma YZ'nın en çok kullanım alanı bulan dallarından biridir. OKT basitçe resimlerdeki yazıları tekrar kullanabileceğiniz yazı haline çevirme işlemidir. Windows kullanıcılarının aklına hemen Abbyy FineReader gelecektir. Linux kullanıcıları da kısa bir süre öncesine kadar Ocrad ve GOCR programlarını kullanarak yazılarına kavuşuyorlardı. Ama sahneye tesseract-ocr çıkana kadar işler Türkçe severler için pek iyi gitmiyordu.

Bu yazı ile Tesseract OCR'yi Türkçe için nasıl eğitebileceğimizi ve bu konuda yardım etmek isteyenlerin ne şekilde katkıda bulunabileceklerini göstermeye çalışacağım. İşe gerekli programları sıralayarak başlayayım:

Listedekileri temin ettikten sonra buradaki belgeden yararlanarak eğitime başlayacağız. Buradaki en önemli adım eğitim için kullanılacak resmin hazırlanması. Resim için gerekli yazı bir kere oluşturulduktan sonrası görece kolay. Yazıyı hazırlarken dikkat etmemiz gerekenler ise şöyle:

Her karakter için yeterli örnek olmalıdır. Her karakter için on örnek iyi olacaktır fakat sık rastlanmayan karakterler için beş örnek de kullanılabilir.
Sık rastlanan karakterler için daha fazla (en azından yirmi) örnek oluşturulmalıdır.
Yazı oluşturulurken harflerin dışındaki özel karakterler gruplanmamalıdır. Örneğin, "Al bu takatukaları takatukacıya götür, takatukacı takatukaları, takatukalamam derse, al o takatukaları takatukalattırmadan geri getir 1234567890!'^+%&/()=?" oldukça kötü sayılır. Bunun yerine "Al bu 10 - 15 takatukayı (sarı olanları) 7 sokak ötedeki götür! Anladın mı? Fiyatta anlaşırsanız (10$) takatukalat yoksa boş ver..." daha gerçekçi bir örnek olacaktır. Bu sayede özel karakterlerin doğru olarak tanınma şansı arttırılacaktır.
Yazı dosyasını oluştururken yazıların pek fazla iç içe (birleşik) olmaması sağlanmalıdır.
Eğitim dosyası bir sayfa olacak şekilde hazırlanmalıdır.
Farklı boyutlu yazı tipleri için ayrıca eğitim yapmaya gerek yoktur. 10 punto yeterli olacaktır (bundan deneme yapmadan pek emin değilim).

Eğitim için gerekli yazı oluşturulduktan sonra farklı yazı tipleri seçilerek resim olarak kaydedilecek. Bundan sonra da

tesseract yazıtipi.tif yazıtipi batch.nochop makebox

komutuyla Box dosyası oluşturulacak. Oluşan bu Box dosyası büyük ihtimalle bir çok hata içerecek, burada da biz devreye gireceğiz ve TesseractTrainer ile bu hataları gidereceğiz (bu program olmadan önce normal bir metin düzenleyici ile bunu yapmıştım ve oldukça zor olmuştu). Burada çok önemli bir ayrıntıya dikkat etmeliyiz: hata yapmamaya (örneğin, I | l ! oldukça benzer olsa da hepsi farklı bir karakter). Hata yaparsak programı yanlış eğitmiş oluruz, bu da ileride yanlış okumalara neden olacaktır. Bu yüzden her yazı tipi için bir eğitimci ve bir kontrolcü iyi olacaktır.

Bu islemlerden sonrası pek zor olmayacaktır çünkü zaman alacak kısımlar yukarıda bahsetmiş olduklarım. Eğer yardım etmek isterseniz, buyurun :)

Yapılacaklar:

Eğitim için kullanılacak yazının hazırlanması ve farklı yazı tipleri ile uygun boyutlarda kaydedilmesi.
Görev paylaşımı yapılarak gönüllülere bir veya birden fazla yazıtipi eğitim görevinin verilmesi.
Bundan sonrası için yapılacakların planlanması :)
TesseractTrainer'ın kullanıcı arayüzünün Türkçe'ye çevrilmesi.
Zemberek'in kelime listesinin kullanılıp kullanılamayacağının kontrolü.

Eyl

Bugzilla'da Yoksa Böyle Bir Hata da Yok Demektir

gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Açık kaynak dünyasında kullanıcılar karşılaştıkları hataları ilgili bileşenin hata kayıt listesine (Bugzilla) ekleyerek hem kısa süre içinde sorunlarının çözümüne ulaşırlar hem de verdikleri geri bildirim sayesinde yazılımın geliştirilmesine yardımcı olurlar.

Hata kayıt listelerinin nasıl kullanılacağı hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız Pardus'ta Hata Bildirimi'ni ve Bugzilla'da hata kaydı ayıklamak'ı okuyabilirsiniz.

Bu yazının asıl amacı ise her açık kaynak uygulamada olduğu gibi Bugzilla'nın da istediğiniz şekilde özelleştirilebileceğini / kişileştirilebileceğini göstermek.

Pardus'ta yeni hataları takip etmek için hem bugs.pardus.org.tr'yi hem de liste.pardus.org.tr/bugzilla'yı kullanıyordum. Bu iki ayrı işlemi tek adımda yapıp yapamayacağımı merak ettim ve biraz aramayla isteğime kavuştum.

İstediğim Pardus 2008 sürümüyle ilgili yeni hata kayıtlarını bir liste halinde görmekti. Bu listenin sıralamasının ise en üstte yapılan son değişikliğin yapıldığı hata kaydı bulunacak şekilde istiyordum.

order=Last+Changed

Adres çubuğuna yazdığım yukarıdaki ifade sayesinde isteklerimin bir çoğuna kavuştum ama

order=Last+Changed%20desc

ifadesiyle ters sıralama yapma denemelerim başarısız buldu. bu yüzden en son değişiklik yapılan hatalar sonda bulunuyor. Eğer nasıl yapılacağını bilen varsa duymak isterim.

Uzun adres satırı da şuna benziyor:

http://bugs.pardus.org.tr/buglist.cgi?bug_file_loc=&bug_file_loc_type=allwordssubstr&bug_id=&bug_status=NEW&bug_status=ASSIGNED&bug_status=REOPENED&bugidtype=include&chfieldfrom=&chfieldto=Now&chfieldvalue=&email1=&email2=&emailassigned_to1=1&emailassigned_to2=1&emailcc2=1&emailreporter2=1&emailtype1=substring&emailtype2=substring&field-1-0-0=bug_status&field-1-1-0=version&field0-0-0=noop&keywords=&keywords_type=allwords&long_desc=&long_desc_type=substring&query_format=advanced&remaction=&short_desc=&short_desc_type=allwordssubstr&type-1-0-0=anyexact&type-1-1-0=anyexact&type0-0-0=noop&value-1-0-0=NEW%2CASSIGNED%2CREOPENED&value-1-1-0=Pardus%202008&value0-0-0=&version=Pardus%202008&votes=&order=Last+Changed
(doğrudan bağlantı)

Kaynaklar:
1. GIMP Bugzilla
2. Reverse sort order in Bugzilla
3. bugzilla "order=Last+Changed"
4. sort the list of versions descending

Eyl

CodeWeavers Chromium'u GNU/Linux'a Aktardı

gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Az önce Google Chrome'nin arkasındaki açık kaynak güç olan Chromium'un GNU/Linux'a aktarıldığını okudum. WINE'nin ve CodeWeavers'in gücünü ortaya çıkaran bir çalışma olmuş. Daha detaylı bilgiyi CrossOver Chromium'un SSS sayfasından bulabilirsiniz.

Henüz gündelik kullanım için uygun değil ama denememek için de bir neden yok. Pardus 2008'de şu şekilde yükleyebilirsiniz:

CrossOver Chromium'un paketini indirin.
su -
cd /paketi/indirdiğiniz/dizin
./install-cxchromium-0.9.0.sh
Yetkili kullanıcı olduğunuz konsolu kapatın ve yeni bir konsol açarak veya ALT+F2 ile chromium komutunu çalıştırın.
Chromium ile Flash'ı indirerek yükleyin.

WINE ile Google Chrome'yi çalıştırmak yerine Chromium'u denemenizi tavsiye ederim. Birçok üstünlükleri var CodeWeavers Chromium'un, HTTPS'lere bağlanabilmesi ve çok hızlı olması başlıcaları.

Tekrar hatırlatırım ki gündelik kullanım için değil sadece test için kullanılabilir düzeyde. Bir sayfada Flash Video oynarken diğerlerinde görünmesi, tam ekrandan normal ekrana ve tersi işlemin biraz sorunlu olması gözüme ilk çarpan sorunlar arasında yer alıyor.

Eyl

Leziz Mozilla Firefox Eklentileri 2

gnu İnternet linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Mozilla Firefox'un açık kaynak olmasından sonra gelen en büyük özelliği inanılmaz derecedeki esnek eklenti desteği. Bu eklentilerle internetten daha hızlı ve kolay yararlanabildiğimiz gibi bazen de Mozilla Firefox'a bir tarayıcıdan beklenmeyecek özellikler ekleyebiliyoruz.

Mozilla Firefox'a ait eklentiler Firefox Add-ons'dan temin edilebiliyor. Ayrıca eklentiler hakkında Türkçe kaynak sıkıntısı da yok, eklentiler.com bu kaynaklardan sadece biri.

Eklentiler hakkında bu kadar çok kaynak olduğu halde yeni bir eklenti yazısıyla karşılaşmak garip gelebilir ama değil. Benim gibi eklentiler hakkındaki kaynak siteleri düzenli takip etmeyenler ya ihtiyaçları doğrultusunda arama motorlarında arama yaparak ya da hiç ummadıkları bir anda karşılarına çıkan Mozilla Firefox eklentileri konulu yazılar sayesinde eklentilerine kavuşuyorlar.

Birinci bölümü izlemeyenler bir tekrar gösterimi buradan görebilirler. Şimdi ikinci bölüm:

0. Hepsi bir arada

Temalara da eklenti muamelesi yapılmıştır. Ayrıca, çok fazla kullanıcıya hitap etmeyen ve önceden bahsettiğim eklentiler hakkında yazmadım.

1. Chromifox

Mozilla Firefox'u Google Chrome'un ikizine çeviren pek hoş bir tema.

2. Phoenity Reborn

Mozilla Firefox ile birlikte kullanılabilecek en güzel temalardan biri. Sade, yeşil renkli, güzel bir alternatif.

3. Gmail Notifier

Gmail kullanıcılarının oldukça hoşuna gidecek bir eklenti. Sağ alt köşede kendi halinde takılan eklenti E-Posta aldığınızda sizi haberdar ederek E-Postalarınıza hızlı bir şekilde ulaşmanızı sağlıyor.

4. Menu Editor

Mozilla Firefox'daki bütün menülere hükmetmenizi sağlayan harika bir eklenti. Bugüne kadar kullanmadığınız ileride de kullanmanızın pek olası olmadığı menü öğelerini görünmez yaparak sadeliğin sınırlarını zorlayabilirsiniz.

5. New Tab Button on Tab Bar

Mozilla Firefox'da yeni bir sekme açmak için sekme çubuğundaki boş bir alanı iki kere tıklamak yeterli. Eğer bir tıklamayı kar etmek istiyorsanız bu eklentiyi kurabilirsiniz ve en son sekmenin yanına eklenen yeni sekme açma düğmesiyle yeni sekmeler açabilirsiniz.

6. Prism for Firefox

İnternet sitelerini bağımsız uygulamalara çeviren, uzun süredir ihtiyac duyduğum ve dün şans eseri bulduğum mükemmel eklenti. YouTube, Facebook, Ekşi Sözlük, Sesli Sözlük gibi siteleri uygulamalara çevirebilir ve masaüstüne eklenen simgeleri yardımıyla açabilirsiniz.

Örnek bir kullanım alanını anlatayım: Wikipedia'da İngilizce bir yazı okuyorsunuz ve anlamını bilmediğiniz bir çok kelimeyle karşılaştınız, normalde farklı bir sekmede Sesli Sözlük'ü açarak kelime anlamlarını buradan görebilirsiniz. Ama sekme değiştirmek size oldukça zaman kaybettirecektir. Prism sayesinde ise oluşturduğunuz Sesli Sözlük uygulamasını açabilir ve diğer pencerelerin üzerinde kalmasını sağlayarak bir yandan yazıyı okurken eş zamanlı ve hızlı bir şekilde kelimelerin anlamlarını öğrenebilirsiniz.

7. Tiny Menu

Dosya, düzen, görünüm gibi Mozilla Firefox'un en üstünde yer alan bölümü sihirli bir çubuk değmesini andırırcasını güzelleştiren, yazarını tebrik etmek istediğim bir eklenti.

Eğer benim kullandığım şekilde kullanmak istiyorsanız. İlk önce menündeki boş bir yeri sağ tıklayın ve özelleştir seçeneğini açın. Gezinti araç çubuğundaki tüm öğeleri Tiny Menu'nun yanına taşımaya başlayın. Tüm öğeleri taşıdığınızda gezinti araç çubuğunu kapatın.

Özgürlükİçin Gezegeni

Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

...Özgürlükİçin Gezegeni; Pardus geliştirici, katkıcı ve kullanıcılarının bilgi ve deneyimlerini paylaşacağı, özgür yazılım bileşenlerine ilişkin tüm öneri ve düşüncelerin aktarımını hedefleyen bir mecradır...

GNU/Linux kullanıcılarının yakından bildiği gezegen kavramına ben de dahil oldum dün itibariyle. Olayın nasıl cereyan ettiğini buradaki ve nasıl geliştiğini ise buradaki yazıdan öğrenebilirsiniz.

Özgürlükİçin Gezegeni

Eyl

WINE ile Google Chrome

gnu İnternet linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Geçtiğimiz günlerde Google yeni bir tarayıcı duyurdu ve tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de oldukça ses getirdi. Google tarayıcının henüz GNU/Linux sürümünü hazırlamadığı için bu yeni tarayıcıyı denemek isteyenlerin yardımına WINE yetişiyor. Henüz kesinlikle gündelik kullanım için olmasa da Google neler çevirmiş diye merak eden GNU/Linux kullanıcıları bu yazı yardımıyla Google Chrome'yi dağıtımlarına kurabilirler.

Google Chrome'nin henüz beta aşamasında olmasından dolayı pek çok eksikliği var, buna bir de WINE ile bazı özelliklerinin henüz çalışmadığını da ekleminizi tavsiye ederim. Örneğin HTTPS'lere giremezsiniz henüz, yani Last.fm'e kullanıcı girişi yapamazsınız. Fakat YouTube'e girerek istediğiniz videyu izleyebilirsiniz, Mozilla Firefox ile YouTube'ye girememe rağmen (sanırım hala engelli) Google Chrome farklı bir proxy kullandığı için elimi kolumu sallaya sallaya YouTube'yi dolaşabiliyorum.

Google Chrome şu anda oldukça yavaş, yekında yeni betaları çıktıkça iyileşecektir bu durum. Şimdi WINE ile Google Chrome'yi çalıştırmak için gereken işlem basamakları:

1. WINE'nin son geliştirme sürümünü yükleyin. Eğer Pardus kullanıyorsanız çalıştırmanız gereken komut şu:

sudo pisi bi https://svn.pardus.org.tr/pardus/devel/applications/emulators/wine/pspec.xml -v

Paketi oluştururken eğer sisteminizde WINE'nin önceki sürümü varsa bunu kaldırın ve WINE'nin ayar dosyalarınn tutulduğu dizini (.wine) silin. Daha önce WINE ile kurmuş olduğunuz herşeyin gitmesini istemiyorsanız yedekleme yapmayı unutmayın.

Paketler hazır olduğunda yüklemeyi gerçekleştirin.

2. Konsolu açarak aşağıdaki komutu çalıştırın:

sh winetricks msxml3 corefonts firefox flash winxp

3. Önceki adımdaki tüm yüklemeler bittiğinde Mozilla Firefox'un Windows sürümünü açın ve chrome.google.com adresini açın ve Google Chrome'nin kurulum dosyasını yükleyin ve çalıştırın.

4. Son kurulum da tamamlandığında Google Chrome'yi aşağıdaki komutla çalıştırabilirsiniz, isterseniz bir kısayol da oluşturabilirsiniz:

wine "$HOME/.wine/drive_c/windows/profiles/$USER/Local Settings/Application Data/Google/Chrome/Application/chrome.exe" --no-sandbox --new-http --in-process-plugins

5. Eğer Mozilla Firefox'da kullandığınız yerimlerini Google Chrome ile birlikte kullanmak isterseniz ilk önce yerimlerini Mozilla Firefox'un GNU/Linux sürümünde dışarı aktarın sonra Windows sürümümde içeri aktarın, en sonunda da Google Chrome'da içeri aktarın :)

Kaynaklar:

WINE App DB

Install Google Chrome on Linux using wine

KDE4

gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Geçtiğimiz gün masaüstü ortamı olarak KDE4'ü kullanmaya başladım. Pardus 2008'i ve KDE4'ü uyum içinde dans ettirmek için yaptıklarımı da bir yazı dizisine çevirmeye karar verdim. Böylece KDE4'ü denemek isteyen, aklında da amalar olan kullanıcılar daha kolay karar verebilirler böyle bir geçiş yapmak için doğru zaman olup olmadığına.

1. KDE4: Bir Fenomenin Sonu
- KDE4'ün yüklenmesi ve öntanımlı masaüstü ortamı olarak ayarlanması.
- Sistem ayarları için kullanılacak KDE4 Sistem Ayarları'nın tanıtımı.
- Masaüstü efektleri.
- PiSi için dosya türü ayarlarının yapımı.

2. KDE4: Yeni Başlangıçlar
- Amarok2'nin yüklenmesi ve kısa tanıtımı.
- KTorrent'in yeni sürümün kurulması ve kısa tanıtımı.
- KDE4'de kaynak koddan program kurulumu.
- Dolphin'in önemli özelliklerinin tanıtımı.

3. KDE4: Maceraya Devam
- GTK uygulamalarını KDE4 temasıyla kullanma.
- KDE4'de PulseAudio kullanımı.
- Ağ Programcığı'nın otomatik olarak başlatılması.
- KDE menüsünün simgesini değiştirmek.

4. KDE4: İyi, Kötü ve Çirkin
- KDE4'ün yeni özelliklerinin tanıtımı.
- Video önizlemelerinin çalıştırıılması.
- Arşiv dosyalarının yönetimi.
- WINE için dosya türü ayarlarının yapımı.

Not: Devamı da gelecekti ama elde olmayan ekran kartı bozulmaları yüzünden ara vermek zorunda kaldım. Daha sonra okuma süresini uzatabilirim :)

Evince Başka Güzel

gnu linux Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Daha önce söyledim mi hatırlamıyorum: GNU/Linux'da PDF okumak için en iyi program Evince'dir. Sayfayı kaydırırken titreme yapmaz. Yeni sayfalar hızla yüklenir. Başka ne istenebilir?

Ubiquity: Yeni Bir Çağ

bilgisayar gnu İnternet linux Özgürlük İçin programlama

Anıl ÖZBEK

Ubiquity tarayıcınızı kullanma alışkanlıklarınızı tamamen değiştirecek yep yeni, güp güzel bir Mozilla Firefox eklentisidir. Az önce fazlamesai'de gördüm ve hemen tanıtım videosunu izledim. Üçüncü adımda da benden beklenilecek bir davranış olarak kurulumunu gerçekleştirdim :)

Ubiquity'i eşsiz yapan en önemli özelliği açık kaynak olması böylece gelişimine katkıda bulunabilir ve ihtiyaçlarınıza göre şekillendirebilirsiniz. Ayrıca yeni servisler için de betikler yazabilirsiniz (örneğin: sozluge-yaz baslık hede bugünlerde çok bode dode olan sey...).

Neler yapılabiliyor kısmına geçerek, denemelerimi paylaşayım.

1. Bir dilden diğerine hızlı çevirim.

2. Bir sayfadayken veya E-Posta yazarken harita kullanımı.

3. Herhangi bir bilgiyi tanımladığınız servislerde kolayca araştırma.

4. Şemsiye taşımalı mıyım, taşımama gerek yok mu?

5. Hesap makinesi.

6. Komutlara ulaşmak için ayrıca içerik menüsü de kullanılabilir.

not: yazı güncellenecektir.
not: bu kadar resim yeter, şimdi Ekşi Sözlük ve Sesli Sözlük için bir şeyler yapmayı deneyeceğim.

Amarok 2.0'ın Beta 1 (Nerrivik) Sürümü Hazır

gnu linux müzik Özgürlük İçin

Anıl ÖZBEK

Amarok geliştiricileri dün Amarok'un ilk betasını yayınladılar. Böylece GNU/Linux kullanıcılarının gözdesi olan Amarok kararlı 2.0 sürümüne bir adım daha yaklaştı.

Amarok'un bu yeni sürümünü Pardus'ta kullanabilmek için kaynak paketini buradan indirerek derleyebilirsiniz. OpenGL bağımlılıklarını çözemediğim için ben başaramadım. Bunun üzerine Google'dan Amarok'un derlenmiş (ikili) paketini arattım ve Ubuntu'nun depolarında buldum. Paketi açıp, dizinleri doğru yerlere kopyaladım ve Amarok sorunsuzca çalışmaya başladı .

Beta sürümünde ilk dikkat çeken görsellikteki değişimler oluyor. Kontrol düğmeleri iç içe geçirilerek hoş bir görünüm oluşturulmuş. Ayrıca programcıklar için KDE4'deki gibi bir düğme eklenmiş.

Amarok'un 2.0 sürümünün önemli bir özelliği videoları da desteklemesi. Bu sayede internet üzerinden müzik videolarını Amarok ile izleyebilirsiniz.

İnternet üzerinden bir video yayınını izlemeyi başaramasam da sabitdiskteki videoları sorunsuzca oynattım. Yine de şöyle bir sorun var: videoya ara veremiyorsunuz (pause).

Pekçok yeni müzik bulabileceğiniz Magnatune ve Jamendo gibi internet servislerini de Amarok ile bütünleşik olarak kullanabiliyorsunuz.

Servislerin sağladıkları hizmete göre müzikleri internet üzerinden dinleyebilir, bilgisayarınıza indirebilir veya satın alabilirsiniz. Tıpkı olması gerektiği gibi.

Şunu da söyleyeyim: henüz rastgele çalma desteği çalışmıyor.

Amarok2'ye Hükmedin

gnu linux müzik Özgürlük İçin programlama

Anıl ÖZBEK

maidis@maidis-pardus ~ $ qdbus org.kde.amarok /Player Pause
maidis@maidis-pardus ~ $ qdbus org.kde.amarok /Player Play
maidis@maidis-pardus ~ $ qdbus org.kde.amarok /Player PositionSet 35000

Scripting Interface for 2.0

Amorok2 henüz alfa sürümünde olduğu için masaüstünde dinlenilen şarkının bilgilerini gösteren bir plasmoid yok. Ama kembru'yu biraz değiştirirseniz aşağıdaki ekran görüntüsündeki kadarını elde edebilirsiniz. Nasıl yapacağınıza dair bilgileri burada bulabilirsiniz.

ekleme1: plasma-am4rok varmış ama bende Juk ile çalışmasına rağmen Amarok ile çalışmadı.

ekleme2: biraz daha geliştirdim.

ekleme3: Sıradaki şarkıya geçmek için şöyle bir yöntem buldum şimdilik:

qdbus org.kde.amarok /Player PositionSet 900000000

Ayrıca bir ilerleme çubuğu da var artık, maksimum değeri alamadığım için ortalama bir değer vermek zorunda kaldım ama idare eder. Aslında şu komutla bir şeyler olacak gibi ama:

qdbus org.kde.amarok /Player GetMetadata | grep mtime | cut -f2 -d':' -d' '

Amarok logosunu tıkladığınız zaman eğer Amarok açık değilse açılıyor, eğer açıksa pencereyi görünür yapıyor.

Yazarlar