Gökmen GÖRGEN

Son girdimden sonra uzun zamandır günlüğüme bir şey yazmamışım. Önemli gelişmeler hakkında kısa kısa bilgi vereyim:
* Artık eskisi kadar Pardus’a gereken ilgiyi gösteremiyorum, bazen benim geliştiricilik hayatımdaki yalnızlığımı farkeden arkadaşlar özel bir eposta atıp “Size yardımcı olmak istiyoruz, biz de katkıcı olmak istiyoruz.” şeklinde isteklerde bulunuyorlar. Birçoğuna cevap veremedim bile; ama darılmasınlar. Ne ben geliştiriciliği bıraktım, ne de sizin geliştirici olmanızda hiçbir şekilde engel yok. Önce Pardus wiki’sindeki geliştirici belgelerini okumakla başlayın[1], sonra da birilerinin size bir şeyler yaptırmasını beklemeksizin biran evvel faaliyete geçin. Hata yapmaktan da çekinmeyin. Önemli olan, geliştiriciler sizden hatanızı düzeltmenizi istediğinizde, o hatayı bir daha yapmamak için elinizden geleni yapmak.

* İstanbul’da güzel bir yerde çalışmaya başladım. Hayatımın çoğunu artık İstanbul’da geçiriyorum. Eskişehir’de artk çok bir işim kalmadı. işimin Python ve web işleriyle ilgili olması biraz benim şansıma denk geldi. Yıllardır içimde biriktirdiğim Python ile bir web uygulaması yapma enerjisini artık güzel sonuçlar doğurması umuduyla tüketiyorum.

* Puding’le[2] de iş yoğunluğundan dolayı ilgilenemiyorum; ama ileride sürpriz yapma olasılığım var. Bunun yanında Twity[3] ile ilgili ilerleyen zamanlarda güzel gelişmeler duyacağınızı umuyorum.

* Kimseye kırgın, dargın veya üzgün değilim. Her şey olması gerektiği gibi ve her şey yerli yerinde.

* C++ öğrenmeye devam =)

[1]: http://tr.pardus-wiki.org/Pardus:İçindekiler#Geli.C5.9Ftirici_.2F_teknik
[2]: http://github.com/gkmngrgn/puding
[3]: http://github.com/tunix/twity

Gökmen GÖRGEN

…

Gökmen GÖRGEN

Puding’in qt arayüzü de yavaş yavaş bitiyor. An itibariyle çalışıyor görünmesine karşın, olası yanlış kullanımda beklenmedik bir hatayla karşılaşmak muhtemel. Bu yüzden şimdilik playground’umda durmaya devam edecek. İlgili videosunu şuradan izleyebilirsiniz:

Peki, Neler Eksik?

• İlginç bir şekilde, Türkçe çevirisini yapmakta zorlanıyorum. Daha doğrusu, Türkçe olarak düğmelerin, pencerelerin ve anlamların en iyi nasıl ifade edileceği konusunda pek emin olamıyorum.
• Henüz bağlanmamış (handle edilmemiş) hatalar olabilir.
• Şimdilik en temel hedef, bir Pardus kalıbını USB belleğe sorunsuz aktarabilmek. İleride sadece temel sistem kurulumu yapacak şekilde Pardus kalıbını USB belleğe yazdırabilmek; Windows veya diğer GNU / Linux dağıtımlarında da Puding’in çalışmasını sağlayabilmek gibi birçok ihtiyacı karşılayabilecek şekilde altyapıyı hazırlamamız gerekiyor.

Eğer Katkıda Bulunmak İsterseniz

Şu şekilde paketini yapıp kurabilmeniz mümkün:
# pisi bi http://svn.pardus.org.tr/pardus/playground/ggorgen/puding/pspec.xml -d
# pisi it puding*.pisi

Şuraya da Puding ile ilgili bulduğunuz hataları ve talep ettiğiniz özellikleri yazabilirsiniz (GitHub üyelik istiyor olabilir):
http://github.com/gkmngrgn/puding/issues

Gökmen GÖRGEN

Pardus staj projelerimden biri olan Puding’in son hali için Vimeo’ya görüntü yükledim. Son kullanıcı olarak uçbirimde nasıl USB’ye Pardus kalıbı oluşturabileceğinizi ve biraz da Puding’in uçbirimde neye benzediğini görmek için izlemenizi tavsiye ederim:

Qt arayüzü bitince onun da görüntüsünü koymayı düşünüyorum, şimdilik resimleri koyuyorum:

Gökmen GÖRGEN

Pardus-default-settings-xfce paketinin review’den geçip depoda yerini almasından sonra, bir hevesle Pardus 2009′a özel bir açılış teması hazırlamayı denedim, öntanımlı açılış temasından daha özel ve güzel olduğunu düşünüyorum:

Bu paket Xfce’nin temel bileşeninde olduğu için herhangi bir ekstra paket yüklemenize gerek kalmayacak. Dolayısıyla, sıfır model Pardus 2009′unuza Xfce kurmak için yapmanız gereken tek şey, uçbirimde bu komutu kullanmak:

$ sudo pisi it -c desktop.xfce.base -y

Xfce araçlarının özelliklerini geliştirmek için gerekli eklentilerin hepsini birden yüklemek için, ayrıca şu komutu da kullanın:

$ sudo pisi it -c desktop.xfce.addon

Son olarak Pardus’un öntanımlı giriş yöneticisi olan KDM 2009 sürümünde kdebase paketinden ayrıldı, yani KDM’yi silmeden kdebase’i sisteminizden kaldırmak mümkün. Ama yine de GDM kullanmak isterseniz (tarafımca önerilir), iki adımlık bir işiniz var. Önce kurun:

$ sudo pisi it gdm

Ardından da /etc/conf.d/xdm dosyasını açıp kdm yazan yeri gdm olarak değiştirin:

# Preferred display manager
DISPLAY_MANAGER="gdm"

# Cursor theme
#XCURSOR_THEME=""

Böylece sistem açılışında xdm servisi, öntanımlı olarak KDM yerine GDM’yi çalıştıracak.

Son olarak Pardus 2009′un çıkmasına 4 gün kalmışken bir öneride bulunmak istiyorum; Xfce kullanıcısıysanız, o büyük gün tekrar bu yazıyı okumanızı tavsiye ederim. Karşılaştığınız sorunları yorum olarak yazabilirsiniz.

Gökmen GÖRGEN

Üç yeni haber. Birincisi, hepimizin bildiği gibi Pardus 2009 Beta sürümü bugün bir aksilik olmazsa yayınlanacak. Bununla beraber, depoda Xfce’nin son sürümünü bulabileceksiniz:

Eh farkettiğiniz gibi Pardus için özelleştirmeler şimdilik devredışı. Bu henüz devredışı olan özelleştirmeler arasında, klavye kısayollarının (alt + f2, print tuşu gibi) da olduğunu belirtmeliyim. Ama “Benim için sorun değil, ben kendim ayarlarım” derseniz, şu şekilde kurmanız mümkün (depolar henüz eşlenmemiş olabilir):

$ sudo pisi it -c desktop.xfce

Buna ek olarak, OpenOffice’in artık KDE bağımlısı olmadığını söylemekte fayda var. Eğer OpenOffice’i görsel uyum açısından GTK+ arayüzüyle kullanmak isterseniz, openoffice-kde paketini silmeniz yeterlidir. Sıklıkla kullandığınız internet tarayıcınız Firefox içinse, hm bir şey yapmanıza gerek yok. O zaten GTK+ =).

Ayrıca.. Uzun zamandır depoya girmek bilmeyen MonoDevelop, güncel Pardus 2009 deposu için hazır ve şuan review aşamasında:

Umarım Pardus 2009 kararlı sürümü çıkmadan depoya girer ve Mono kullanıcılarına bir sürpriz yapmış oluruz.

Gökmen GÖRGEN

Eğer Git hiç kullanmadıysanız, mutlaka önce araştırmanız, denemeniz, fikir sahibi olmanız gerekiyor. Aksi halde aşağıdaki yazdıklarımın size bir şey kazandıracağı konusunda endişeliyim =).

Git, Linus’un, Linux kernelinin geliştirilmesinde kullanmak amacıyla yazdığı bir hızlı sürüm kontrol sistemidir veya sürüm yöneticisidir. Piyasada birçok sürüm yöneticisi bulunmaktadır. Örneğin Pardus geliştiricileri paket yapımında Subversion kullanırlar, Archlinux’ta SVN CVS karışık kullanılmaktadır[1]. Her sürüm kontrol sisteminin birbirlerine göre üstünlükleri ve dezavantajları sözkonusudur. Eğer “Neden Git kullanmalıyım?” diye kendinize soruyorsanız, buna benim vereceğim pek tatmin edici bir cevabım yok; ama şöyle bir bağlantı var, gayet hoş:
http://whygitisbetterthanx.com/

Yalnız bu bağlantıda son madde olarak “Easy to Learn” yazmışlar, o konuda biraz tereddüt ettim, hele ki bayadır SVN kullanıyorsanız, kafanızın haylice karışması mümkün. Çevrimdışı depoda çalışma olayını ilk başta fena halde garipsemiştim. Ama Git’i hızlıca öğrenmek için mutlaka bir GitHub[2] hesabı açın, kurcalayın, alıştırmalar yapın. Şimdi gelelim Gitosis’e..

Gitosis, Git sunucusu kurmanın en güzel yoludur. Bir depo oluşturuyorsunuz, bu depoda görev alacak kullanıcıları (ssh genel anahtarlarını) ekliyorsunuz ve böylece git clone ile depoyu indirip çalışma arkadaşlarınızla ortaklaşa bir yazılım geliştirme fırsatı elde etmiş oluyorsunuz. Ama..

Ama gitosis, sadece izinleri verilmiş kullanıcılar tarafından deponun klonlanmasını sağlayabiliyor. Başka türlü sizden sunucudaki gitosis kullanıcısının şifresini soruyor. Belki gitosis ile oluşturulan depoda sunucu tarafında git daemon export ok komutunu çalıştırmak bunun için işe yarayabilir, henüz deneme fırsatım olmadı. Şimdi gelelim gitosis’in nasıl kurulacağına..

Öncelikle gitosis bağımlılıkları olarak dağıtımınızın paket yöneticisinden git, python ve setuptools’u kurmalısınız. Ayrıca sunucuyla bağlantıyı sağlayabilmek ve gitosis erişim hakkına sahip olabilmek için de SSH kurmanız ve openssh servisini çalıştırmanız gerekir. Bunları kurduktan sonra, gitosis deposundan gitosis’i git’le indiriniz (Nasıl cümle ama?):

$ git clone git://eagain.net/gitosis.git

gitosis dizinine girin. O dizinde root olarak şu komutu verin:

# python setup.py install

Kurulum bu kadar. Ama gitosis için kullanıcı adı ve grup eklemeniz gerekiyor. Bu kısım Pardus kullanıcılarının canını biraz sıkabilir; çünkü her baselayout güncellemesinde bu adımı tekrar tekrar yapacaklar[3]. Sebebi, kullanıcı ve grup bilgilerini tutan dosya baselayout’tan çıkıyor ve siz güncelleme yaptıkça o dosyanın üzerine, yeni baselayout paketinden çıkan dosya yazılacak. Kullanıcı ve grup oluşturma işlemi için root olarak şöyle yapıyorsunuz (Eğer dağıtımınızda /srv dizini bulunmuyorsa /var/spool/gitosis olarak deneyin.):

# mkdir /srv/gitosis
# groupadd -r gitosis &> /dev/null
# useradd -r -m -k /dev/null -g gitosis -d /srv/gitosis -s /bin/sh gitosis &> /dev/null
# chown gitosis:gitosis /srv/gitosis

Kullanıcı ve grubu oluşturduk, gerekli izinleri ve sahiplikleri ayarladık. Bundan sonraki adımımız gitosis’le depo kurulumuyla ilgili olacak. Burada bazı şeyleri açıklığa kavuşturmam gerek. Gitosis’in kurulu olduğu sunucu, bu sunucudaki zorunlu gitosis kullanıcı hesabı, gitosis kullanıcı hesabı dışında herhangi bir gitosis depo yöneticisi olan herhangi bir kullanıcı hesabı ve gitosis depolarına erişimi olan kullanıcılar; işte bunların hepsini birbirlerinden bağımsız olarak ele almanız gerekli. Yani tutup da ben gitosis kullanıcısı açmışım, hem gitosis kullanıcısıyla depo yöneticisi, hem kullanıcı, hem de depoları sunucudan yönetirim diye bir mantık sakın yürütmeyin. Hem güvenli olmayacaktır, hem de muhtemelen bundan sonra yazacaklarımda başarısız olacaksınız. Bu sebeple, gitosis kullanıcısını kullanmayın, hatta parolası bile olmasın, o kullanıcının.

Depo oluşturmaya başlamadan önce, bir depo yöneticisi belirleyin. Benim tavsiyem, sıklıkla kullandığınız bilgisayardaki kullanıcı hesabınız depo yöneticisi olsun. Sunucuda ayrı bir kullanıcı hesabı açmanıza gerek yok; ama zaten sunucuda da size özel bir kullanıcı hesabı varsa, onu da yönetici yapabilirsiniz. Nasıl olsa birden fazla makine veya kullanıcı hesabına da depo yöneticiliği yetkisini sonradan verebiliyorsunuz. Depo yöneticisi olarak seçtiğiniz kullanıcının ssh genel anahtarını sunucuya, “kullanıcı adı @ yerel adres . pub” adıyla gönderin. Örneğin benim bilgisayarımın adı archer, kullanıcı adım gkmngrgn, dolayısıyla ssh genel anahtar adını da gkmngrgn@archer.pub olarak kaydediyorum. Ssh genel anahtar dosyasını herhangi bir metin düzenleyicisiyle açıp satırın sonuna bakarak da nasıl kaydetmeniz gerektiğini öğrenebilirsiniz.

Eğer ssh genel anahtarı oluşturmadıysanız, depo yöneticisi olacak kullanıcı hesabıyla:

$ ssh-keygen -t dsa

komutuyla oluşturabilirsiniz. Soruları geçiş (enter) tuşuna basarak esgeçebilirsiniz. Bu komuttan sonra ~/.ssh/ içinde, id_dsa.pub adıyla bir genel anahtar oluşacaktır. Bu anahtarın ismini biraz önce anlattığım biçimde değiştirin ve sunucuya gönderin. Sonra da aşağıdaki komutla gitosis depolarını oluşturun:

$ sudo -H -u gitosis gitosis-init < /depo/yoneticisi/olacak/kullanicinin/genel/ssh/anahtari.pub
$ sudo chmod 755 /home/git/repositories/gitosis-admin.git/hooks/post-update

Evet, gitosis kullanıcısının ev dizininde gitosis ve repositories adında iki alt dizin oluştu ve post-update için gerekli izinleri verdik. Şimdi depo yöneticisi olan kullanıcı hesabınızla gitosis-admin deposunu klonlayın:

$ git clone gitosis@:gitosis-admin.git

Bu işlemin ardından, komutu verdiğiniz dizinde gitosis-admin isminde bir dizin göreceksiniz. Onun içinde de bir adet gitosis.conf, bir adet de keydir dizini göreceksiniz. Yetkiler ve depolarla ilgili yapılandırmanın yapıldığı gitosis.conf dosyasının bir örneğini gösterelim:

[gitosis]

[group developers]
members = gkmngrgn@gacer ggorgen@ggorgen-pardus
writable = example

[group admins]
members = ggorgen@ggorgen-pardus gkmngrgn@gacer

[group gitosis-admin]
writable = gitosis-admin
members = @admins

Tek tek açıklayalım; gitosis-admin grubunda yer alan ayarlar, depo yöneticilerinin belirlenmesi ve depo ismiyle ilgili ayarlar. @admins, bir nevi admins değişkeni olarak düşünülebilir ve admins grubunda belirtilen üyeleri döndürüyor. developers grubunda yer alanlar ise, example isimli bir dizinin oluşturulması ve bu example dizinine kimlerin erişebildikleri ile ilgili ayarlar oluyor. Bir depo oluşturmak için gerekli örnek developers dizinidir. Şimdi, bu grupta depoya adını verdiğimiz example ismiyle yerel bir git deposu oluşturalım:

$ mkdir example
$ cd example
$ git init
$ echo "First file." > README # Bunu yazmasanız da olur, örnek bir dosya sadece.
$ git add README
$ git commit -m "First commit on example repository."
$ git push origin master

Son komutla yerel depomuzu gitosis sunucusuna göndermiş olduk. Bundan sonra eşleştirmeler dosyalarınızı bu example dizininde tutabilir, değişiklikleri sunucuya gönderebilir ve benzer şekilde farklı git depoları da oluşturabilirsiniz.

Peki, buraya kadar tamam. Ne güzel git daemon export ok demeden sunucuya erişebiliyoruz, değişiklikleri yapabiliyoruz vesaire. E ama hem siz başka bir makineden ve hatta aynı makinede başka bir kullanıcıdan depoyu klonlayamıyorsunuz, hem de dolayısıyla ekip arkadaşlarınızla ortaklaşa bir uygulama geliştiremiyorsunuz, bunda bir terslik var değil mi?

Tabi ki bir terslik var. example'dan önce indirmiş olduğunuz gitosis-admin dizinine girin. İçindeki keydir dizinine, depoya erişim izni vermek istediğiniz kullanıcıların, bilgisayarların ssh genel anahtarlarını atın. Ama başta ssh oluştururken isimlere gösterdiğiniz titizliği bu anahtarlara da gösterin. Hede@hodo ise Hede@hodo.pub gibi. Daha sonra gitosis.conf dosyasında, example deposu veya herhangi bir deponun üyelerine (members) Hede@hodo (veya her neyse || kimse) olarak ekleyin. Böylece bir depoda ekip çalışması yapma işlemi için başka ek bir emek sarfetmek gerekmeyecek.

Yalnız ssh erişimi olmayan kullanıcıların da sadece depoyu indirebilmelerine izin vermek için, git daemon export ok komutunu araştırmanız, öğrenmeniz gerekecek. Son olarak, şu bağlantıları da incelemenizi tavsiye ediyorum:

http://scie.nti.st/2007/11/14/hosting-git-repositories-the-easy-and-secure-way
http://forum.webfaction.com/viewtopic.php?id=2321
http://wiki.archlinux.org/index.php/Gitosis_Kurulumu

P.S. Gitosis denemelerimin hepsini Pardus 2009'da yaptım, Pardus'ta gayet güzel çalışıyor, gitosis ev dizini olarak /var/spool/gitosis ayarlayın..

[1]: Bu cümle hakkında yorumlarda Alper'in ek bilgisi var, yorumları okuyunuz.
[2]: http://github.com/
[3]: Bu cümle hakkında Türker'in eleştirisi var, yorumları okuyunuz.

Gökmen GÖRGEN

Geçenlerde bir arkadaşım, Python 3′te gettext modülünün nasıl kullanılacağını sormuştu, ben de henüz 3.* sürümünü denemediğim için bir cevap verememiştim. Hala da verebilecek aşamada değilim; ama bu konu üzerinde biraz araştırma yaparken, ilginç bir internet sayfasıyla[1] karşılaştım. Aşağıda paylaşacağım kodların ve bilgilerin Python 2.* serisinde çalışmaması söz konusu olabilir.

Python’da karakter dizilerini iki biçimde çağırabiliyoruz:

• Karakter dizileri için % işleyicisi[2].
• string.Template modülü[3]

% işleyicisiyle kullanım örneği, Python belgelerinde verilmiş:

>>> print('%(language)s has %(#)03d quot types.' % {'language': "Python", "#": 2})
#Python has 002 quot types.

Bu kodda değişkenler bir sözlük içinde eşleştirilmekte ve print çıktısında tanımlanmış değerleriyle ekrana yazılmaktadır. Bunun aynısı şu şekilde de yapabilirdik:

>>> print('%s has %03d quot types.' % ("Python", 2))
#Python has 002 quot types.

Birincisine göre daha basit olsa da, birinci kodda şöyle bir avantaj söz konusudur:

>>> print('The %(first)s variable, and the %(second)s variable.' % {'second': "New", 'first': "Old"})
#The Old variable, and the New variable.

Bu şekilde kullandığımız zaman, ikinci işleyiciyi ilk olarak tanımlayıp, ikinci işleyiciyi ise sonra tanımlayabilme fırsatımız olabiliyor. Nerelerde kullanılabileceği ayrı bir merak konusu. Bu merakı gidermeden önce bir de şu şekilde kullanıma bir bakalım:

>>> print('The {1} variable, and the {0} variable.'.format("New", "Old"))
#The Old variable, and the New variable.

İlginç, değil mi? Aslında bu kadar çeşitlilik olması garibime gidiyor; ama bu son yöntemin yüksek seviye programlama diline daha yakın bir tarz olduğunu düşünmeden edemiyorum. Yanılmıyorsam bu tip kullanım, C# ve Java’da da var. Şimdi son olarak aşağıdaki kodu inceleyelim:

import sys

class Main:
    def __init__(self):
        print("Python version is, {0}.".format(sys.version[:5])) # print'lerin yazimina dikkat..

        digits_list = self.digits()

        print("{1} is bigger than {0} as digit.".format(digits_list[0], digits_list[1]))

    def digits(self):
        try:
            first_digit = int(input("Please write a digit: ")) # raw_input yerine input kullaniliyor.
            second_digit = int(input("And second digit: "))

        except ValueError:
            print("\nSorry, you must enter a digit.")
            exit()

        return self.sort(first_digit, second_digit)

    def sort(self, x, y):
        return sorted([x,y])

if __name__ == "__main__":
    Main()

Kodun yaptığı şey basit: Sizden iki sayı girmeniz isteniyor ve sayıları, büyüklüklerine göre {0} ve {1} ile eşleştirip, “X, Y’den sayıca büyüktür.” gibisinden bir cümle döndürüyor. Kod basit olduğu için bu tip karakter dizisi işleyicilerin faydası pek belli olmuyor; ama mutlaka bir yerde faydası vardır =). Son kodun çıktısı şu şekilde:

[gkmngrgn@gacer ~]$ python3 rank.py
Python version is, 3.0.1.
Please write a digit: 3
And second digit: 1
3 is bigger than 1 as digit.
[gkmngrgn@gacer ~]$

[1]: http://www.python.org/dev/peps/pep-3101/
[2]: http://docs.python.org/library/stdtypes.html#string-formatting-operations
[3]: http://docs.python.org/library/string.html#string.Template

Ahmet AYGÜN

Qt 4.3 ile beraber gelen bu güzide özellik sayesinde yakında “KDE’ni çok sevdim, CSS’ini göndersene şekerim.” gibi diyaloglara şahit olacağız.

Ahmet AYGÜN

Tüsside’deki geliştirici toplantısından kısa bir süre sonra Ali Işıngör’ün “özgürlükiçin.com’u beraber hazırlayalım.” teklifine cevap verirken ortaya bu kadar güzel bir çalışmanın (bence tasarım hala kötü ) çıkacağını tahmin etmemiştim. Mart ayında Artİstanbul ailesine katıldım, ailesine diyorum çünkü ofis bizim için iş yeri ciddiyetinde çalışılan ama ev tadında eğlenilen bir yer. Ailemize yeni katılan Felis domesticus’umuzun hikayesini ilerleyen günlerde burkinafasafiso’da okuyabilirsiniz.

Mesela bazı söylentiler var, içinde şarap ve martini geçen. Doğrudur efendim, martini ve portakal suyu martini ve elma suyu ikilisinden daha lezzetli Ayrıca arka bahçemizde tahmin bile edemeyeceğiniz güzelliklerimiz var, yenileri de yolda.

Özgürlükiçin.com’dan ufak bir ekran görüntüsü verip esas olaya gelelim:

Özgürlükiçin.com’un içeriğinin ve yönetiminin Pardus topluluğu tarafından yürütülmesini istiyoruz, bu çalışmanın bir parçası olmak ve Pardus’a destek olmak istiyorsanız, sizleri ilk içerik toplantısına bekliyoruz. Şu yukarıda bahsettiğim ofisimize…

Katılmayı düşünen arkadaşların isimlerini şu yazının altına bırakmasını rica ediyoruz, kaç şişe açacağımızı tahminen de olsa öğrenelim

Ahmet AYGÜN

Akşam İzmir’e gidiyorum, mahalli drag şampiyonasını seyretmeye. Birkaç arkadaşım da yarışıyor

Not: Kapadokya yalan oldu

Ahmet AYGÜN

PardusWiki 2005 yazında Pardus (o zamanki adıyla Uludağ) Projesi’nin belgelendirme eksiklerini gidermek için araç sağlamak amacıyla yayına girdi. 8 Ocak’ta birkaç insan evladının yaramazlıkları sonucu bir miktar veri kaybı yaşadı, bir süre kapalı kaldıktan sonra Türkiye’nin en hızlı internet bağlantısına sahip ULAKBİM merkezindeki bir sunucuya taşındı.

Yenilenen içeriğinin yanı sıra birden fazla dilde hizmet vermekte, sizleri de katkılarınızla gelişecek olan wikimize bekleriz.

Yakında, wikide videolu anlatımlar (Taki Çakıroğlu’na teşekkürler)

Ahmet AYGÜN

Haber için SHDC çalışanlarına teşekkür ederim.

Ahmet AYGÜN

Bugüne kadar geliştirilmesi durdurulmuş birçok özgür yazılım projesi görmüşsünüzdür, bunun en büyük nedenlerinden biri projeye katkının az olması ya da hiç olmamasıdır. Çoğu programın kullanıcıları sadece kullanıcıdır, geliştirici değil. Yine de sadece kullanıcı olanların bile projeye katkıda bulunmalarının birçok yolu vardır.

1. Kalite: Daha iyi bir proje için proje kalitesine katkıda bulunun.
• Hata raporu gönderin.
• Yeni özellikler ve seçenekler önerin.
• Projeyi geliştirmek için yöntemler önerin, mesela aynı amacı taşıyan diğer projelerle karşılaştırın.
• Sanatsal çalışmalar (simgeler, logolar, duvar kağıtları vb.) yapıp bunları geliştiricilere gönderin.
• Proje web sitesinin yönetilmesine yardım edin.
• Programı yerelleştirin.
2. Belgeler: Bazı özgür yazılım projeleri ya zayıf belgelere sahipler ya da hiç belgeleri yok.
• Belgelendirmeye yardım edin.
• Belgeleri yerelleştirin, belgenin özgün dilini bilmeyen insanlar da belgelerden yararlanabilsinler.
• Var olan belgeleri okuyun, örnekleri uygulayın ve karşılaştığınız yazım ve anlatım hatalarını düzeltin.
• Belgeleri ekran görüntüleri, grafikler ve şemalarla zenginleştirin.
• Teknik terimlerin anlamlarını içeren küçük bir sözlük hazırlayın, terminolojiye yabancı insanlar da belgeleri anlayabilsinler.
3. Destek: Herkes en az bir kez ihtiyaç duymuştur. Siz diğer insanlara yardımcı olurken bırakın geliştiriciler işlerini yapsınlar.
• E-posta listelerinde, forumlarda ve IRC kanallarında sorulan soruları cevaplayın.
• Proje için destek veren bir gruba yardım edin (yoksa oluşturun).
• Diğer insanların programı nasıl kullanacaklarını öğrenmesine yardım edin.
4. Maddi destek: Çoğu özgür yazılım projesi maddi bağışlar kabul eder, bu bağışlar geliştiricilerin motivasyonunu artırır.
• Projeye ve/veya geliştiriciye para gönderin.
• Özgür yazılım geliştiricilerini işe alın.
• Projeye sunucularına donanım yardımında bulunun ve/veya bantgenişliği sağlayın.
• Proje web sitesine reklam verin.
• Özgür yazılımlara aktif olarak destek veren firmaların ürünlerini tercih edin.
5. Tanıtım: Projenin adı duyuldukça, popülerliği arttıkça katkıda bulunmak isteyen insan sayısı artacaktır.
• Diğer Linux dağıtımları için programın paketini hazırlayın.
• Çevrenizdeki insanları özgür yazılımları tercih etmeleri için ikna edin.
• İnceleme yazıları yazın.
6. Teşekkür: Bu yöntem yukarıdaki yöntemlere ek olarak burada fakat çoğu zaman onlardan daha önemli.
• Şükranınızı geliştiricilere e-posta atarak ifade edin.
• Geliştiricilere posta kartı gönderin.
• Projeye ve/veya geliştiriciye hediye alın, bazıları istedikleri hediyelerin listesini tutarlar.
• Hata raporlarken ya da bir istekte bulunurken kibar olun, geliştiriciler her istediğinizi yapmak zorunda değiller.

Liste kendini anlatıyor zaten, aklınıza gelen diğer yöntemleri paylaşın, buraya ekleyelim.

Kaynak: nongeek perspective