Merhabalar.
Özgürlük İçin, şu an beta yayınında [1] da olsa, aslında şu anki haliyle bile amaçlarının ne olduğunu kullanıcıya az çok gösterebiliyor. Sayın Ali Işıngör’ün de Özgürlük İçin Gönüllüler Listesi’nde yazdığı açıklamadan [2] rahatlıkla anlaşılacağı üzere, forumun oluşturulması, yapılandırılması, test edilmesi ve kullanıma açılması biraz vakit alacak, neticede uzun vadede sorunsuz ve işimizi görebilecek bir forumdan bahsediliyor. Dün, Ali Işıngör ile artistanbul’daki kısa görüşmemizde de konuşulduğu gibi, gerek forumda olması gerekenlerin ve gerekmeyenlerin konuşulması ve kararlaştırılması, gerekse bunların uygulamaya geçirilmesi zaman alacak gibi geliyor bana.
Çok uzatmadan, öncelikle, kullanılan forumlara bakalım.
Akla, ilk olarak Pardus-Linux.Org [3] geliyor. Bu forumu uzun süre takip edenler fark edeceklerdir ki, forum üyelerinin büyük bir çoğunluğu, özellikle de yeni kayıt olanlar, “armut pişsin ağzıma düşsün” beklentisindeler. Açmak gerekirse; merak ettikleri bir konuda veya daha da kötüsü çözemedikleri bir sorunun altından çıkabilmek için ve çözüme ulaşabilmek için foruma danışıyorlar, ancak ya yeterli düzeyde ya da hiç bir şekilde forumlarda arama yapmıyorlar. Forumu da geçtik, Google’da bile arama yapmıyorlar. Öte yandan, belki de vakti olsa interneti deşip aradığı bilgileri bulup deneme - yanılma ile çözüme ulaşabilecek bir kullanıcı, zaman sıkıntısı yaşadığından kimi zorluklarla karşılaşabilir. Hele ki söz konusu sorunlarla karşılaşan ve çözüme en kısa sürede ulaşması gereken bir kurum ise, ciddi anlamda bir dert oluyor.
İşte burada, toplantıda konuşulanlardan bahsetmek lazım. Hem kafamdakileri, hem de toplantıdakileri derleyerek, konuları bazı ufak başlıklar altında toplayacağım.
#1 - KULLANICIYI ARAŞTIRMAYA YÖNLENDİRMEK
Kullanıcıyı sıkmadan veya aklını karıştırmadan, aramaya yöneltici çözümler bulmak gerekiyor. Toplantıda sunulan fikirler arasında, bu konu için belki de en mantıklı ve faydalı çözüm, sayın Ekrem Seren’in bahsetmiş olduğu PlayNC forumunda [4] yatıyor. Nasıl bir çözüm olduğuna gelince; kullanıcı bir metni gönderdiğinde, metin forumda yer almadan önce kullanıcıya “x, y ve z konularıyla ilgili daha önceden açılmış başlıklar mevcut, araştırdınız mı?” şeklinde bir bilgilendirme mesajı gösteriyor ve ilgili konu başlıklarını sıralıyor.
Bu arada, PlayNC’nin söz ettiğim sayfası tam bir forum yapısı taşımıyor, ama bu özelliğin oldukça faydalı olabileceğini düşündüğümden (dahası sayın Ekrem Seren düşündüğünden) bahsetmeden geçemedim. Zaten ilerleyen başlıklarda da göreceksiniz ki, fikirlerimin büyük bir çoğunluğu bu fikirle bağlantılı fikirler….
Biz de, aynen bu şekilde bir çözüm sunabiliriz. Forumda, çözüm arayan bir kullanıcı, konu başlığı açacağı vakit, son olarak bu şekilde bir sayfa çıkabilir. Bence bu, Özgürlük İçin forumunda kesinlikle olması gereken bir özellik.
#2 - KONU BAŞLIKLARININ ETİKETLENDİRİLMESİ
Tabii bu yukarıda bahsedilen ilgili başlıkların listelenebilmesi için, ilgili başlıkların seçilmesi, etiketlenmesi ve derecelendirilmesi. Bu konu başlığında sorulan soru ne kadar kritiktir, çözüme ulaşmış mıdır, kaç kişi bu başlığa bilgilendirme mesajının ardından bakmıştır, kaç kişi bu başlık altında anlatılanlarla çözüme ulaşmıştır? Bunların bir istatistiği tutulmalıdır, diye düşünüyorum.
Bu x, y ve z başlıklarını açan kişiler, çözüme ulaştılarsa; forum yöneticileri tarafından bu başlığa “çözümlendi” gibi bir etiket verilmeli, aynı biçimde sonuca varılamayan sorunlar için de benzeri bir yöntem uygulanmalı ve bu başlığa bir durum atanmalı. Örneğin, “sebebi araştırılıyor“, “tahmini çözüm test ediliyor“.
Öte yandan, başlıklar arasında bir ilişkilendirme olmalı. Şöyle ki, “x başlıkta bahsedilen sorun çözümlenmiş, y başlığında da benzeri bir sorun var ama x başlıkta bahsedilenleri uyguladım ama çözüme ulaşamadım” veya “x başlıkta bahsedilenleri uyguladım ama bu sefer de başka sorunlarla karşılaşmaya başladım” diyenler olacaktır.
#3 - ÇÖZÜMLERİN ALINTILARLA SUNULMASI
“Konu başlıklarının ilişkilendirilmesi” konusunda bir diğer alternatif ise, daha önce x, y ve z başlıklarında açıklanan çözümlerin alıntılarla ayrı bir başlık altında, bir kaç alternatif çözümle sunulması. Ancak bunun, kullanıcıların kafasını karıştırabileceğinden yanayım.
İlk üç çözüm, hem kullanıcıyı araştırmaya yöneltecektir, hem de forumun zamanla çöplük olmasını büyük bir ölçüde engelleyecektir.
#4 - FORUM KATEGORİLERİNE ALT KATEGORİLER
Bu da, forumda kargaşayı önleyeceğine inandığım bir çözüm. Örnek olarak, “Uygulama Sorunları > Wine” gibi bir kategori ve alt kategori sayesinde, Wine uygulamasında sorun yaşayan bir kullanıcı, sorununu Wine ile ilgili diğer başlıkların olduğu alt kategoride soracak ve böylelikle “Uygulama Sorunları” kategorisi altında bir kargaşa yaşanmayacaktır.
Peki biz bütün uygulamalar için bir alt dizin mi açacağız? Hayır. “Diğer” isimli bir alt kategori oluşturulacak, burada Wine ile ilgili başlıklar belli bir limiti geçince, Wine alt kategorisi açılacak ve bu başlıklar buraya taşınacak. Bu noktaya kadar başlığın etiketlendirilmesini forum yöneticileri yapacak, Wine alt kategorisi açıldıktan sonra eğer kullanıcı başlığı yanlış bir kategoriye açmaya kalksa bile, tıpkı #1 numaralı başlıkta bahsedildiği gibi bir bilgilendirme mesajı gelecek ve “Konu başlığının Wine alt kategorisinde açılıp açılmamasının kullanıcı tarafından daha doğru olup olmayacağı” sorulacak. Başlıkların etiketlendirilmesi, ileride yerleri değiştirilebilecek konu başlıkları için de bir kolaylık sağlayacaktır.
Ayrıca, forum içerisinde “İlk Adımlar“da, “Oyunlar“da ve “Paketler“de yer alan makalelere kullanıcıların yorum yazması halinde, forum içerisinde kategori / alt kategori, konu başlığı gibi detaylarla uğraşmaya gerek kalmadan kullanıcının yorumu aynen bir forum mesajı gibi görüntülenirse, sanırsam hem “Yorumlar” kısmına yazılan mesajların takibi daha kolay olur, hem de forumdan çekinen kullanıcıları foruma çeker. Yorumdan forum mesajına dönüşümde oluşacak konu başlığı ise, doğrudan yazının başlığı olur. Bu da, forum içerisinde *örneğin* Makaleler > Paketler kategorisinde Amsn şeklinde bir konu başlığı olur.
#5 - UZUN ÇIKTILARIN GİZLENMESİ
Bugün Pardus-Linux.Org [3] forumunda gezinirken gözüme çarpan bir durum, aklıma bu çözümü de getirdi. Re-Volt isimli bir Windows oyununu Wine ile Pardus 2007.1′de çalıştıramayan bir kullanıcı, oldukça uzun bir konsol çıktısıyla beraber konu başlığı açmış [5]. Bu gibi durumlarda, bu tür uzun mesajların gizlenmesi, “Uzun metni görüntülemek için tıklayınız” benzeri bir seçenek olaması, sayfanın gereksiz uzun görüntülenmesini engelleyecektir.
#6 - KIDEMLİ ÜYELER
Bir diğer konu ise, yöneticiler ve kullanıcılar arasında kalan ayrı bir kullanıcı topluluğu. Örnek olarak, qwerty kullanıcı isimle bir forum üyesi, yönetici ve kıdemli bir üye değil, ancak forumda oldukça konuda faydalı bilgiler vermektedir, sorunlara çözümler sunmakta ve forumda belli bir seviyeyi koruyabilmektedir. Böyle bir kullanıcıya da kıdemli bir üyelik sağlanabilir. Ne tam bir yönetici, ne de sıradan bir forum üyesi. Bu nasıl sağlanacaktır derseniz, kesinlikle mesaj sayısına bakılmamalıdır. Zaten yardım eden ve kaliteyi koruyabilen kullanıcılar, bir şekilde kendini belli etmektedir. Ayrıca bu kıdemli üye, ilk ve sonraki aşamalarda başlıkların etiketlendirilmesinde de katkıda bulunabilir. Böylelikle, hem yöneticilerin yükü biraz olsun hafiflemiş olacaktır, hem de kullanıcıların “forum nasıl kullanılmalıdır” konusunda daha kesin fikirleri olacaktır diye düşünüyorum.
Neden mesaj sayısına bakılmaması gerektiğine gelince, çoğu forumda bir takım gereksiz tartışmalar olur. Misal, yeni bir forum üyesi ile mesaj gönderim sayısı 5000′leri aşmış bir kullanıcı arasında geçen “yok efendim sen yeni üyesin, acemisin, ben bayağıdır buradayım” gibisinden çok gereksiz tartışmalara rastlamıyor değiliz. Meğersek, 5000 iletiyi aşmış kullanıcının mesajlarının büyük bir çoğunluğunu “lol“, “:)” gibi ifadeler oluşturuyordur. Peki, yeni forum üyesi, bu foruma yeni kayıt oldu diye, daha önce hiç bir forumda yer almamış mı sayılacaktır? Hiç bir tecrübesi yoktur gibi mi düşünülmelidir.
Öte yandan, henüz üzerinde çok düşünmemiş olsam da, kullanıcılar arası bir puanlandırma söz konusu olacaksa, mümkünse ForumTR’daki “rep” mantığından uzak olması ve bu kadar da basitleştirilmemesi taraftarıyım.
Benden şu an için bu kadar. Bu metni yazana kadar, üç kere silip baştan yazdım. bazı eksiklerim veya yanlışlarım olabilir. Olumlu veya olumsuz, tüm liste üyelerinin fikirlerini bekliyorum. Ama özellikle fikirler üzerinden konuşulmasını ve gereksiz yere uzatılmasındansa çabuk ve yapıcı çözümlerden ve görüşlerin yazılmasını bekliyorum.
Saygılarımla…
[1] http://beta.ozgurlukicin.com
[2] http://liste.uludag.org.tr/ozgurlukicin/2007-June/000184.html
[3] http://www.pardus-linux.org
[4] http://help.plaync.com/cgi-bin/plaync.cfg/php/enduser/ask.php?p_sid=9ddjZuEi&p_accessibility=0&p_redirect=&p_lva=5379
[5] http://forum.pardus-linux.org/viewtopic.php?t=8476&highlight=
